તમિલનાડુ સરકારે તાજેતરમાં જ પરિવારો માટે સ્વાસ્થ્ય વીમાની મર્યાદા વધારીને ₹૨૫ લાખ કરી દીધી છે, જે એક મોટું કલ્યાણકારી પગલું છે. જોકે, નિષ્ણાતોના મતે મુખ્યમંત્રીની વ્યાપક સ્વાસ્થ્ય વીમા યોજના અંતર્ગત મોટાભાગના દાવાઓ ભાગ્યે જ હાલની ૫ લાખ રૂપિયાની મર્યાદા સુધી પહોંચતા હોય છે, જેના કારણે મર્યાદા વધારવાનો આ નિર્ણય માત્ર કાગળ પર મોટો દેખાય છે. સાચો પડકાર એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે વીમા કાર્ડ ધારક દર્દી હોસ્પિટલમાંથી સારવાર વગર પાછો ન ફરે અથવા તેને મફત હોવાની ખાતરી આપેલી સારવાર માટે મોટું બિલ ન ચૂકવવું પડે. આ ઉપરાંત, તાજેતરના સર્વેક્ષણો દર્શાવે છે કે ખાનગી હોસ્પિટલોમાં વીમા ધારક દર્દીઓનો ખર્ચ વીમા વગરના દર્દીઓ કરતા ઓછો થવાને બદલે ઊલટાનો વધુ જોવા મળ્યો છે, જે સરકારના કેશલેસ સારવારના દાવાઓ સામે ગંભીર સવાલો ખડા કરે છે.
દર્દીઓ માટે સૌથી પહેલો અને મોટો અવરોધ તો હોસ્પિટલમાં દાખલ થતા પહેલા જ ઊભો થાય છે. દસ્તાવેજોના અભાવે અથવા રજીસ્ટ્રેશનની જટિલ પ્રક્રિયાના કારણે ગરીબ પરિવારો, દૈનિક મજૂરો અને સ્થળાંતર કરનારા શ્રમિકો સરળતાથી વીમા કાર્ડ મેળવી શકતા નથી. જાહેર હોસ્પિટલોએ વહીવટી નિયમો આડે લાવવાને બદલે દર્દીઓને અસ્થાયી રજીસ્ટ્રેશન આપીને તાત્કાલિક સારવાર આપવી જોઈએ અને કાગળની औપचारिकताઓ બાદમાં પૂરી કરવી જોઈએ. વળી, ખાનગી હોસ્પિટલો દ્વારા યોજના સ્વીકારવા છતાં કેશલેસ સારવાર આપવાનું ટાળવામાં આવે છે, જેના કારણે દર્દીઓ ક્યાં તો સારવાર વગર પાછા ફરે છે અથવા પોતાના ખિસ્સામાંથી નાણાં ચૂકવવા મજબૂર બને છે. સરકારની નબળી અમલીકરણ પ્રણાલીના કારણે જાહેરાતો અને વાસ્તવિક ઉપલબ્ધતા વચ્ચે મોટી ખાઈ જોવા મળી રહી છે.
આ સમગ્ર વ્યવસ્થામાં સુધાર લાવવા માટે ભંડોળના પ્રવાહ અને વહીવટી પદ્ધતિમાં આમૂલ ફેરફાર કરવાની જરૂર છે. દરેક તબીબી પ્રક્રિયા માટે અલગ દાવો રજૂ કરવાની જૂની પદ્ધતિને બદલે હોસ્પિટલોના પાછલા વર્ષના કામકાજના આધારે ગ્રાન્ટ ફાળવવી જોઈએ જેથી પેપરવર્ક ઘટે અને પારદર્શિતા વધે. સરકારે જાહેર હોસ્પિટલોની ક્ષમતા વધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ અને જ્યાં જરૂર પડે ત્યાં બિનનફાકારક ખાનગી સંસ્થાઓની મદદ લેવી જોઈએ. ૭૦ કે તેથી વધુ વયના વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે નવી યોજના શરૂ થઈ રહી છે ત્યારે તેની ખરી કસોટી એ જ રહેશે કે જરૂરિયાતમંદ દર્દીને સમયસર અને કોઈપણ આર્થિક ભાર વગર ગુણવત્તાસભર સારવાર મળે.
