દિવાળી એટલે કે પ્રકાશ અને ખુશીઓનો પર્વ, જેમાં શહેરોમાં રોજગાર અર્થે વસતા લોકો પોતાના વતન પરત ફરીને પરિવાર સાથે આનંદોત્સવ મનાવતા હોય છે. વર્ષોથી બંધ પડેલા ઘરોમાં દીવા પ્રગટવાથી અને શેરીઓમાં બાળકોના કિલકિલાટથી ગામડાંઓ ધમધમી ઉઠતા હોય છે. પરંતુ, ચાલુ વર્ષે અમરેલી જિલ્લાના ગામડાઓમાં આ પ્રકારની ઉત્સાહિત વાતાવરણ અને ચહલ-પહલ જોવા મળી નહોતી. ખડસલી ગામના સરપંચ ચેતન માલાણીના જણાવ્યા અનુસાર, આ વર્ષે આર્થિક સંકડામણ અને મોંઘવારીના કારણે ગામડાં ખાલીખમ જેવા લાગ્યા હતા, જે ગ્રામ્ય વિસ્તારોની બદલાતી વાસ્તવિકતા દર્શાવે છે.
આ સ્થિતિ પાછળનું મુખ્ય કારણ શહેરોમાં વધી રહેલી બેરોજગારી અને ધંધા-રોજગાર પર પડેલી માઠી અસર છે. બીજી બાજુ, સૌરાષ્ટ્રના ખેડૂતો માટે પણ આ વર્ષ અત્યંત મુશ્કેલ રહ્યું છે કારણ કે દુષ્કાળ જેવી પરિસ્થિતિ અને ખેતીમાં અપૂરતા ઉત્પાદનને કારણે તેમની આર્થિક સ્થિતિ નબળી પડી છે. આ ઉપરાંત, મુસાફરી ખર્ચમાં થયેલો બેફામ વધારો વતન આવવા માગતા લોકો માટે સૌથી મોટો અવરોધ બન્યો છે. અગાઉ સુરતથી ગામડે આવવા માટે લક્ઝરી બસનું ભાડું માત્ર ૫૦૦ થી ૬૦૦ રૂપિયા હતું, જે હવે વધીને ૧,૫૦૦ રૂપિયા એટલે કે અગાઉ કરતા ત્રણ ગણું થઈ ગયું છે. એક સામાન્ય પરિવાર માટે ચારથી પાંચ સભ્યો સાથે મુસાફરી કરવાનો ખર્ચ હજારો રૂપિયામાં પહોંચી જતાં અનેક લોકો ઇચ્છવા છતાં વતન આવી શક્યા નહોતા.
દિવાળી જેવા મોટા તહેવારમાં પણ ગામડાંઓમાં લોકોની પાંખી હાજરી માત્ર ઉત્સવની ફીકાસ પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તે ગ્રામ્ય અર્થતંત્ર અને સામાન્ય પરિવારોની કથળતી આર્થિક સ્થિતિનો ગંભીર સંકેત આપે છે. સગાંસંબંધીઓ અને મિત્રોથી ધમધમતા ગામડાંઓ આજે આર્થિક મુશ્કેલીઓના કારણે સૂમસામ ભાષી રહ્યા છે. જો આ જ પરિસ્થિતિ રહી તો આગામી સમયમાં ગામડાંઓની જીવંત રોનક અને વતન સાથેની ભાવનાત્મક કડી જાળવી રાખવી મુશ્કેલ બની જશે, જે ચિંતાનો વિષય છે.
