બુધવારે જાહેર કરાયેલા 10મા લેન્સેટ કાઉન્ટડાઉન ઓન હેલ્થ એન્ડ ક્લાઈમેટ ચેન્જ રિપોર્ટમાં ચોંકાવનારા ખુલાસા સામે આવ્યા છે. રિપોર્ટ અનુસાર, પેરિસ એગ્રીમેન્ટ અમલમાં આવ્યા પછીના દાયકામાં (2016-2025) આબોહવા પરિવર્તનને કારણે સ્વાસ્થ્ય પર થતા નુકસાન અગાઉના દાયકા (2006-2015) કરતાં વધુ ઝડપથી વધ્યા છે, કારણ કે ગ્લોબલ વોર્મિંગ સામેના પગલાં પૂરતી ઝડપે લેવાઈ રહ્યા નથી. આ રિપોર્ટમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે પેરિસ એગ્રીમેન્ટ આવ્યા પછી દુનિયાભરમાં વાર્ષિક સરેરાશ ગરમી સંબંધિત મોતનો આંકડો લગભગ 36 ટકા વધી ગયો છે, જે સમગ્ર માનવજાત માટે એક મોટી ચેતવણી સમાન છે.
આ ગંભીર વિશ્લેષણ પાછળ દુનિયાભરના 30થી વધુ દેશોની 100થી વધુ સંસ્થાઓના 146 મલ્ટિડિસિપ્લિનરી રિસર્ચર્સની સખત મહેનત રહેલી છે. આ રિપોર્ટ આબોહવા પરિવર્તનની સ્વાસ્થ્ય પર પડતી અસરોના કુલ 54 ઇન્ડિકેટર્સ પર નજર રાખે છે. રિપોર્ટના આંકડા મુજબ, એકલા વર્ષ 2023માં જ ગરમી સીધી રીતે રેકોર્ડ 710,000 લોકોના મોત માટે જવાબદાર હતી, જેમાંથી 70 ટકાથી વધુ મોત માનવસર્જિત ક્લાઈમેટ ચેન્જનું પરિણામ હતા. જો કે, આ સમયગાળામાં ક્લીનર એનર્જી અને મજબૂત હેલ્થ સિસ્ટમ્સના કારણે સ્થાનિક સ્તરે કેટલાક ફાયદા પણ થયા છે, પરંતુ જોખમો સામે આ પ્રયાસો હજુ પણ ખૂબ જ ઓછા અને ધીમા સાબિત થઈ રહ્યા છે.
આ રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટપણે ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે ઊર્જાની વધતી માંગ અને સિસ્ટમમાં બદલાવની ધીમી ગતિને કારણે આજે પણ ફોસિલ ફ્યુલ્સ એટલે કે અશ્મિભૂત ઇંધણ દુનિયાની 80 ટકાથી વધુ ઊર્જાની જરૂરિયાત પૂરી કરી રહ્યા છે. જો સમયસર સખત પગલાં નહીં ભરાય તો આવનારા દિવસોમાં સ્થિતિ વધુ બદતર બની શકે છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે હેલ્થ-પ્રોટેક્ટિંગ લેજિસ્લેશન અને સાયન્ટિફિક એવિડન્સના આધારે તાત્કાલિક ધોરણે યોગ્ય દિશામાં કામ નહીં થાય તો આગામી સમયમાં માનવ સ્વાસ્થ્ય પરના જોખમો વધુ ઘાતક સાબિત થશે.
