દિલ્હીમાં સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) અંતર્ગત મતદાર યાદી સુધારણા પ્રક્રિયાને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટે ચૂંટણી પંચ સામે કડક વલણ અપનાવ્યું છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે ચૂંટણી પંચ પાસે કાયદાકીય રીતે નિર્ધારિત ફોર્મ 6, ફોર્મ 7 અને ફોર્મ 8 માં પોતાની રીતે કોઈ ફેરફાર કરવાનો કોઈ અધિકાર નથી. ચીફ જસ્ટિસ સૂર્ય કાંતની આગેવાની હેઠળની બેન્ચે સવાલ ઉઠાવ્યો હતો કે જે લોકો પહેલેથી જ મતદાર યાદીમાં સામેલ છે, તેમને ફરીથી નામ નોંધાવવા માટે શા માટે ફોર્મ 6 ભરવા માટે મજબૂર કરવામાં આવી રહ્યા છે, કારણ કે આ ફોર્મ તો ફક્ત નવા મતદારો માટે જ બનાવવામાં આવ્યું છે.
આ કેસની સુનાવણી દરમિયાન બેન્ચે ચૂંટણી પંચ દ્વારા 30 October ની ડેડલાઈન રાખવા સામે પણ નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી, કારણ કે હાલમાં નેશનલ કેપિટલમાં નજીકના ભવિષ્યમાં કોઈ ચૂંટણી યોજાવાની નથી. પિટિશનર્સ તરફથી હાજર રહેલા સિનિયર એડવોકેટ પ્રશાંત ભૂષણે જણાવ્યું કે દિલ્હીમાં જ્યારે આ પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ત્યારે કુલ મતદારોની સંખ્યા અંદાજે 1.45 કરોડ હતી. જેમાંથી આશરે 97 lakh લોકોએ જ પોતાના ફોર્મ જમા કરાવ્યા હતા, જ્યારે લગભગ 47 lakh લોકોના ફોર્મ મળી શક્યા નહોતા. ચૂંટણી પંચના ડેટા મુજબ આશરે 31.59 lakh મતદારોને 'પરમેનન્ટ શિફ્ટ્ડ' અને આશરે 11 lakh લોકોને 'મિસ્સિંગ' અથવા 'અનટ્રેસેબલ' બતાવવામાં આવ્યા છે, જ્યારે આશરે 2 lakh મતદારો મૃત્યુ પામેલા બતાવ્યા છે. વકીલે દલીલ કરી હતી કે આમાંથી મોટાભાગના લોકો એવા હોઈ શકે છે જેમને ફોર્મ મળ્યા જ ન હોય અથવા તેઓ અલગ-અલગ કારણોસર ફોર્મ જમા ન કરાવી શક્યા હોય.
આ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટે ચૂંટણી પંચને સલાહ આપી છે કે તેઓ માત્ર અરજીઓની રાહ જોઈને બેસી ન રહે, પરંતુ ખુદ મતદારો સુધી પહોંચવાના પ્રયાસો કરે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો કોઈ જૂનો મતદાર યાદીમાંથી ગાયબ થઈ ગયો હોય, તો તેને નવો મતદાર ગણવાને બદલે તેની સ્થિતિ મુજબ કોઈ સરળ રસ્તો શોધવો જોઈએ. સરનામા બદલવા માટે ફોર્મ 8 અને નવા રજિસ્ટ્રેશન માટે ફોર્મ 6 હોય છે, ત્યારે જૂના મતદારો પાસે એવું ડિક્લેરેશન લેવું કે તેઓ અગાઉ ક્યારેય યાદીમાં નહોતા તે બિલકુલ અયોગ્ય છે. હાલમાં ચૂંટણી પંચે અરજીઓ સ્વીકારવાની ડેડલાઈન વધારવાની તૈયારી દર્શાવી છે, ત્યારે કોર્ટે પંચને સૌથી સરળ રસ્તો અપનાવવા અને રી-એનરોલમેન્ટ માટે કોઈ કટ-ઓફ ડેટ ફિક્સ ન કરવા આદેશ આપ્યો છે.
