આજના સમયમાં મુસ્લિમ દુનિયા અંદરોઅંદર વહેંચાયેલી નજરે પડી રહી છે અને ધર્મના નામે જૂની ચિંતાઓ ફરી માથું ઊંચકી રહી છે. તાજેતરના કેટલાક બનાવો જેવા કે અઝરબૈજાનમાં હિજાબ ઉપરનો પ્રતિબંધ અથવા તો મક્કામાં પવિત્ર મસ્જિદના પરિસરમાં કથિત અનૈતિક કૃત્યો બદલ સાઉદી ઓથોરિટી દ્વારા એક બાંગ્લાદેશી યુગલને આપવામાં આવેલી ફાંસીની સજા, આ બધું જ કહી જાય છે કે પરિસ્થિતિ કેટલી ગંભીર છે. ભારત આસપાસના મોટા યુદ્ધો ભલે હંમેશા ધાર્મિક રંગમાં રંગાયેલા દેખાડવામાં આવ્યા હોય, પરંતુ તેના મૂળમાં આર્થિક કારણો જ સૌથી મોટો ભાગ ભજવતા હોય છે. આ તમામ બાબતો વચ્ચે કઝાકિસ્તાનનો દેશો વચ્ચેના વિવાદો ઘટાડવા માટે મધ્યસ્થીનો લાંબો ઇતિહાસ રહ્યો છે અને હવે તેણે આ દિશામાં વધુ એક નવું અને ખૂબ જ જરૂરી પાસું જોડ્યું છે.
બીજી બાજુ, કાશ્મીર મુદ્દે સમયાંતરે આવતા ઘસીપીટેલા નિવેદનો છતાં, ઓર્ગેનાઇઝેશન ઓફ ઇસ્લામિક કોઓપરેશન એટલે કે OIC અંદરખાનેથી જ તૂટી રહી છે. સભ્ય દેશો વચ્ચેના સુન્ની વિરુદ્ધ શિયા અને સુન્ની વિરુદ્ધ સુન્ની જેવા ક્યારેય ન ઉકેલી શકાય તેવા મતભેદોને કારણે આ સંગઠન અંદરથી જ વેરવિખેર થઈ રહ્યું છે. મુસ્લિમ દેશોની આ એકતાના દાવા પોાલા સાબિત થઈ રહ્યા છે અને સંબંધોમાં ખટાશ સ્પષ્ટપણે વર્તાઈ રહી છે. આવા સંજોગોમાં કોઈપણ વૈશ્વિક કે ક્ષેત્રીય વિવાદને શાંત કરવા માટે કોઈ મજબૂત મધ્યસ્થીની सख्त જરૂરિયાત ઊભી થઈ છે.
કઝાકિસ્તાનની આ નવી પહેલ એવા સમયે સામે આવી છે જ્યારે આખી દુનિયાના મુસ્લિમ રાષ્ટ્રોમાં આંતરિક વિખવાદો ચરમસીમા પર છે. જો આ મધ્યસ્થી ફોર્મ્યુલા કારગર સાબિત થશે, તો તે તૂટતા સંગઠનો અને વણસતા સંબંધોને સુધારવામાં એક મોટી આશાનું કિરણ બની શકે છે. આગામી સમયમાં આ મોડેલ બાકીના દેશો માટે કેટલું ઉપયોગી સાબિત થાય છે અને તે વૈશ્વિક રાજકારણમાં કેવા બદલાવ લાવે છે, તેના પર આખી દુનિયાની નજર રહેશે.
