નમસ્કાર મિત્રો, આપણે સૌ જાણીએ છીએ કે આજનો સમય ડિજિટલ પેમેન્ટનો છે. નાનામાં નાની ચાની લારીથી લઈને મોટી મોલમાં પણ હવે કેશ એટલે કે રોકડ રકમ આપવા કરતાં ફોનપે, ગૂગલ પે કે ક્રેડિટ-ડેબિટ કાર્ડનો ઉપયોગ વધી રહ્યો છે. ત્યારે હવે આ જમાનામાં દારૂના શોખીનો અને સરકારી દુકાનો પણ પાછળ કેમ રહે? તમિલનાડુ રાજ્યમાંથી એક એવો મોટો સમાચાર સામે આવી રહ્યો છે જે જાણીને તમને પણ નવાઈ લાગશે કે સરકારી દારૂની દુકાનોમાં હવે રોકડ વ્યવહારો પર લગામ કસવામાં આવી રહી છે. તમિલનાડુ સ્ટેટ માર્કેટિંગ કોર્પોરેશન એટલે કે ટાસ્માક દ્વારા એક નવો નિયમ લાવવામાં આવી રહ્યો છે, જે મુજબ હવે દુકાનો પર જઈને દારૂ ખરીદતી વખતે મનફાવે તેમ રોકડ રૂપિયા આપવાનો ખેલ બંધ થવા જઈ રહ્યો છે.
આ પૂરી વ્યવસ્થાને સમજવા માટે આપણે થોડા ઊંડાણમાં જવું પડશે. તમિલનાડુમાં દારૂના વેચાણ પર સરકારી પકડ મજબૂત કરવા માટે અને હિસાબ-કિતાબમાં પારદર્શિતા લાવવા માટે ટાસ્માક દ્વારા આ મોટું પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. મળતી માહિતી મુજબ, આગામી 1 নভেম্বরથી જો કોઈ ગ્રાહક એક જ વારમાં 1000 રૂપિયા કે તેથી વધુની કિંમતનો દારૂ ખરીદશે, તો તેણે રોકડ રૂપિયા આપવાને બદલે ડિજિટલ પેમેન્ટ જ કરવું પડશે. વાત અહીં જ અટકતી નથી, પણ આ નિયમમાં હજુ આગળ વધતા તંત્ર દ્વારા એવું નક્કી કરવામાં આવ્યું છે કે આવનારી 1 જાન્યુઆરી 2027થી આ મર્યાદા ઘટાડીને માત્ર 500 રૂપિયા કરી દેવામાં આવશે. એટલે કે, જો તમે 500 રૂપિયાથી ઉપરની ખરીદી કરશો તો કેશ ચાલશે જ નહીં, કાં તો કાર્ડ સ્વાઇપ કરવું પડશે અથવા યુપીઆઈ દ્વારા ઓનલાઈન પેમેન્ટ કરવું પડશે.
આજના આધુનિક યુગમાં પણ સરકારી દુકાનોમાં કેશનો મોટો વહીવટ થતો હતો, જેના કારણે અનેક પ્રકારની ગરબડો અને ભ્રષ્ટાચારની ફરિયાદો ઉઠતી હતી. તમિલનાડુ રાજ્યભરમાં ફેલાયેલી આશરે 4048 જેટલી ટાસ્માકની રિટેલ આઉટલેટ્સ એટલે કે દારૂની દુકાનો પર આ નિયમ સખ્તીથી લાગુ કરવાની તૈયારી ચાલી રહી છે. આ નવો નિયમ લાવવા પાછળનો મુખ્ય હેતુ એ છે કે રોકડ રકમની હેરાફેરી ઓછી થાય, હિસાબમાં કોઈ ગોટાળા કે વિસંગતતાઓ ન રહે અને સૌથી મોટો પ્રશ્ન જે ગ્રાહકો દ્વારા હંમેશા કરવામાં આવતો હતો કે, દુકાનદારો મહત્તમ રિટેલ પ્રાઈસ એટલે કે એમઆરપી કરતાં વધુ પૈસા વસૂલે છે, તેને કાયમ માટે ડામી દેવામાં આવે. જોકે, ભૂતકાળમાં પણ આવા ઘણા આદેશો આપવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ જમીની સ્તરે તેનો અમલ કરાવવામાં તંત્ર વારંવાર નિષ્ફળ રહ્યું હતું. આ વખતે સરકાર આ બાબતે ખૂબ જ ગંભીર દેખાઈ રહી છે.
આ કાયદાને જમીન પર ઉતારવા માટે ટાસ્માક દ્વારા તમામ ડિસ્ટ્રિક્ટ મેનેજરોને સ્પષ્ટ સૂચનાઓ આપી દેવામાં આવી છે. દરેક રિટેલ આઉટલેટ પર કોર્પોરેશનના અધિકૃત બેંક સાથે જોડાયેલા પૉસ મશીન એટલે કે પોઈન્ટ ઓફ સેલ મશીનની ઉપલબ્ધતા ફરજિયાત કરી દેવામાં આવી છે. જો કોઈ પણ દુકાનમાં પૉસ મશીનમાં કોઈ ખામી સર્જાય, તો તેની જાણ તુરંત જ વરિષ્ઠ અધિકારીઓને કરવાની રહેશે અને મશીન કેટલો સમય બંધ રહ્યું તેની નોંધ પણ રાખવાની રહેશે. આ ઉપરાંત, દુકાનના સુપરવાઈઝરોને પણ એ બાબતની તાકીદ કરવામાં આવી છે કે જો કોઈ જગ્યાએ ઈન્ટરનેટમાં સમસ્યા આવે, સર્વર ડાઉન થાય કે મશીન બગડે તો તુરંત જ ડિસ્ટ્રિક્ટ મેનેજરને જાણ કરવી પડશે.
દુકાનો પર કામ કરતા કર્મચારીઓની મનમાની અટકાવવા માટે પણ અત્યંત કડક પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. કોર્પોરેશન દ્વારા કર્મચારીઓ પર સ્પષ્ટ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે કે કોઈ પણ કર્મચારી ગ્રાહકો પાસેથી પોતાના પર્સનલ યુપીઆઈ ક્યૂઆર કોડ અથવા પર્સનલ બેંક ખાતામાં વેચાણના નાણાં મેળવી શકશે નહીં. આ ઉપરાંત, કોઈ પણ અનધિકૃત ક્યૂઆર કોડ કે બેંક એકાઉન્ટનો ઉપયોગ કરવા પર સખત મનાઈ ફરમાવવામાં આવી છે. જો કોઈ કર્મચારી આ નિયમનું ઉલ્લંઘન કરતા પકડાશે, તો તેની સામે ભારે શિસ્તભંગના પગલાં લેવામાં આવશે અને નોકરી પર પણ જોખમ આવી શકે છે.
આ નવા નિર્દેશો લાગુ થવાથી દારૂના શોખીનો અને ગ્રાહકોની વર્ષો જૂની એક અપેક્ષા પણ પૂરી થવાની આશા જાગી છે, જે અત્યાર સુધી અધૂરી રહી હતી. ગ્રાહકોની હંમેશા ફરિયાદ રહેતી હતી કે તેમને દારૂ ખરીદ્યા પછી ક્યારેય પાક્કું બિલ આપવામાં આવતું નથી. હવે ટાસ્માકે ફરીથી સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દરેક વેચાણ પર ગ્રાહકને પક્કું બિલ આપવું જ પડશે અને બિલ વગર કોઈ વ્યવહાર થશે નહીં. આ સાથે કોઈ પણ દુકાન બિલ પર છપાયેલી કિંમત કરતાં એક પણ રૂપિયો વધારે વસૂલી શકશે નહીં. તમામ દુકાનો પર આ નવા પેમેન્ટ નિયમો અંગેની નોટિસો પ્રદર્શિત કરવાના આદેશ આપવામાં આવ્યા છે અને સાથે જ જો કોઈ ગ્રાહકને ફરિયાદ હોય તો તેના માટે ટોલ ફ્રી નંબર 1800 889 2015 પણ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે જેથી ગ્રાહકો પોતાની મુશ્કેલીઓ જણાવી શકે.
માત્ર દુકાનો પર જઈને લાઈનમાં ઊભા રહેવા ઉપરાંત, ટાસ્માક દ્વારા ગ્રાહકોને ઓનલાઈન એડવાન્સ બુકિંગ કરવાની પણ અપીલ કરવામાં આવી છે. ગ્રાહકો ઓનલાઈન પેમેન્ટ કરીને પોતાની પસંદગીની બ્રાન્ડનું એડવાન્સ બુકિંગ કરાવી શકે છે અને નક્કી કરેલી દુકાન પરથી રૂબરૂ જઈને પોતાનો જથ્થો સહેલાઈથી મેળવી શકે છે. આનાથી દુકાનો પર ભીડ પણ ઓછી થશે અને સમયનો બગાડ પણ અટકશે. એકંદરે જોઈએ તો, તમિલનાડુ સરકારનું આ પગલું ભલે દારૂના શોખીનો માટે થોડું અસુવિધાજનક લાગે, પરંતુ લાંબે ગાળે આનાથી આર્થિક પારદર્શિતા વધશે અને ભ્રષ્ટાચારને મોટો ફટકો પડશે તે નક્કી છે.
