વર્તમાન વર્ષે ભારતમાં થયેલા બમ્પર પાક અને ઘરેલુ બજારમાં નબળા ભાવોના કારણે વેપારીઓએ વિદેશી બજારો તરફ રૂખ કરી છે, જેના પરિણામે વિયેતનામમાં ભારતની મકાઈની નિકાસ ૩૪૧ ગણી વધી ગઈ છે. વિયેતનામ સરકારના સત્તાવાર ડેટા અનુસાર, ઓક્ટોબર સુધીના સમયગાળામાં ગત વર્ષની સરખામણીએ આ તોતિંગ વધારો નોંધાયો છે. જોકે, આ જથ્થાબંધ નિકાસ સામે આવકમાં માત્ર ૫૯ ગણો જ વધારો થયો છે, જે સ્પષ્ટ કરે છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ભારતીય મકાઈ અત્યંત ઓછા ભાવે વેચાઈ રહી છે. વિયેતનામમાં અગાઉ જે ભારતીય મકાઈ ૧,૪૪૭ ડોલર પ્રતિ ટન વેચાતી હતી, તે આ વર્ષે ઘટીને આશરે ૨૫૦ ડોલર પ્રતિ ટન થઈ ગઈ છે, જે અંદાજે ૮૩ ટકા જેટલો મોટો ઘટાડો દર્શાવે છે.
દેશમાં મકાઈની નિકાસમાં આવેલા આ ઉછાળા પાછળ ઘરેલુ બજારમાં ઉપલબ્ધ રેકોર્ડ જથ્થો મુખ્ય કારણ છે. યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ એગ્રીકલ્ચર (USDA) ના અહેવાલ મુજબ, મે મહિનામાં દેશના મુખ્ય ઉત્પાદક રાજ્યોમાં મકાઈના સરેરાશ સ્પોટ ભાવ અગાઉના વર્ષની સરખામણીએ ૧૪ ટકા નીચા અને સરકારના લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ (MSP) કરતા લગભગ ૧૯ ટકા ઓછા રહ્યા હતા. આ વર્ષે મકાઈનો કુલ જથ્થો ૫૮ મિલિયન ટન સુધી પહોંચી ગયો છે, જ્યારે માંગ માત્ર ૪૮ મિલિયન ટનની જ છે. પરિણામે, દેશમાં મકાઈનો સ્ટોક ગત વર્ષના ૨.૯ મિલિયન ટનથી વધીને ૭.૫ મિલિયન ટન પર પહોંચી ગયો છે, જેના કારણે ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સૌથી વધુ સ્પર્ધાત્મક નિકાસકાર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે.
આ અગાઉ ઇથેનોલ ઉત્પાદનમાં મકાઈનો વપરાશ ખૂબ જ ઝડપથી વધ્યો હતો, જે વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫ માં વધીને ૧૩૧.૧ લાખ મેટ્રિક ટન થયો હતો. પરંતુ, વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માં આ વલણમાં મોટો બદલાવ આવ્યો અને ફૂડ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવતા સરપ્લસ ચોખાનો ઉપયોગ વધવાને કારણે મકાઈનો વપરાશ ઘટીને ૬૭.૯ લાખ મેટ્રિક ટન થઈ ગયો. ઇથેનોલ ક્ષેત્રે મકાઈની માંગ ઘટવાથી અને ઉત્પાદન વધવાથી બજારમાં સરપ્લસ જથ્થો સર્જાયો, જેણે નિકાસ વધારવાની ફરજ પાડી. આમ, રેકોર્ડ ઉત્પાદન અને નબળા ભાવોના સમીકરણોએ ભારતને વૈશ્વિક બજારમાં મકાઈના નિકાસ મોરચે મોટો ખેલાડી બનાવી દીધો છે, ભલે તેનાથી નિકાસકારોને અપેક્ષિત આર્થિક લાભ ન મળ્યો હોય.
