JAMNAGAR 361005 GUJARAT, INDIA
મુખ્ય પાના પર પાછા જાઓ
JAMNAGAR MIRROR
દેશ-વિદેશ

ઓડિશાના સિમિલીપાલ ટાઈગર રિઝર્વમાંથી મળી આવી બિચ્છુની તદ્દન નવી પ્રજાતિ

ઓડિશાના સિમિલીપાલ ટાઈગર રિઝર્વમાંથી મળી આવી બિચ્છુની તદ્દન નવી પ્રજાતિ
સંશોધકોએ ઓડિશાના પ્રખ્યાત સિમિલીપાલ ટાઈગર રિઝર્વમાંથી પાંચ સેન્ટીમીટર લાંબા ભૂરા-કાળા રંગના દુર્લભ બિચ્છુની શોધ કરી છે. 'લિયોચેલેસ સિમિલીપાલેન્સિસ' નામની આ નવી પ્રજાતિ રાજ્યમાં આ જીનસની પ્રથમ નોંધાયેલી કડી છે.

વૈજ્ઞાનિકોની એક ટીમ દ્વારા વર્ષ ૨૦૨૬માં 'યુકોર્પિયસ' જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા અભ્યાસ મુજબ, ઓડિશાના મયુરભંજ જિલ્લામાં આવેલા સિમિલીપાલ ટાઈગર રિઝર્વમાંથી નર અને માદા બિચ્છુનાં નમૂના એકત્રિત કરવામાં આવ્યા હતા. સૌરભ કિનિંગે, તેજસ ઠાકરે, પ્રકાશ સી. ગોગિનેની અને અક્ષય ખાંડેકર નામના સંશોધકોએ આ આશ્ચર્યજનક શોધ કરી છે. અંદાજે ૪૪ થી ૫૩ મિલીમીટર લંબાઈ ધરાવતું આ નાનું જીવ અનોખી ચમકદાર ભૂરી-કાળી શારીરિક રચના ધરાવે છે. જંગલના ગાઢ વિસ્તારોમાં તેનું કદ સૂક્ષ્મ હોવાને કારણે તે સામાન્ય નજરે સરળતાથી ધ્યાનમાં આવતું નથી, પરંતુ ભારતીય વન્યજીવ સંશોધન માટે આ એક મોટી ઉપલબ્ધિ સાબિત થઈ છે.

આ નવી પ્રજાતિની ઓળખ કરવા માટે સંશોધકોએ તેની શારીરિક વિશેષતાઓ અને ટેક્સોનોમી એટલે કે જીવ વર્ગીકરણશાસ્ત્રના નિયમોનો ઊંડાણપૂર્વક અભ્યાસ કર્યો હતો. અગાઉથી જાણીતી આ જીનસની અન્ય છ પ્રજાતિઓ સાથે સરખામણી કરતાં આ નવા બિચ્છુના પેડીપલ્પ અને મેટાસોમલ સેગમેન્ટ્સ પર રહેલી રેખાઓ અને ગ્રાન્યુલેશનની ભાત તદ્દન અલગ જોવા મળી હતી. આ તમામ ભૌતિક ભિન્નતાઓના આધારે તેને 'લિયોચેલેસ સિમિલીપાલેન્સિસ' નામ આપવામાં આવ્યું છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે આ જીનસની સાતમી અને ભારતમાં ચોથી નોંધાયેલી પ્રજાતિ બની છે. આ શોધથી સ્પષ્ટ થાય છે કે હજુ પણ જંગલોના ઇકોસિસ્ટમમાં અસંખ્ય નાના અકળ જીવો રહસ્યના દાયરામાં છુપાયેલા છે.

આ અભ્યાસ માત્ર એક નવી પ્રજાતિની શોધ પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ તે અંડરવોટર કે જમીન પર રહેતા નાના અપડેટ અથવા કરોડરજ્જુ વગરના અસ્પૃશ્ય જીવોના સંશોધનનું મહત્ત્વ પણ રેખાંકિત કરે છે. મોટાભાગે વન્યજીવ અભ્યાસો મોટા સ્તનધારી પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓ પૂરતા મર્યાદિત રહે છે, ત્યારે કરોળિયા અને બિચ્છુ જેવા 'અરેકનિડા' વર્ગના જીવો પણ પર્યાવરણનું સંતુલન જાળવવામાં મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. સંશોધકોનું માનવું છે કે ભવિષ્યમાં મોલેક્યુલર અને પદ્ધતિસરના ફિલ્ડ સર્વે દ્વારા આવા અનેક વણઉકેલાયેલા જીવોના વારસાગત સંબંધો અને ઉત્ક્રાંતિના રહસ્યો વધુ સ્પષ્ટ થઈ શકશે, જે દેશની જૈવવિવિધતાના દસ્તાવેજોમાં એક નવો અધ્યાય જોડશે.

દેશ-વિદેશ વિભાગના વધુ સમાચાર

LATEST ARTICLES