ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંબંધોમાં પહલગામ આતંકવાદી હુમલા બાદ લાંબા સમયથી તણાવ પ્રવર્તી રહ્યો છે, ત્યારે પાકિસ્તાનના કેન્દ્રીય પર્યાવરણ અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રી મુસદિક મસૂદ મલિકની નવી દિલ્હી મુલાકાત વિશેષ ચર્ચાનો વિષય બની છે. તેઓ શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઈઝેશન (SCO) દ્વારા આયોજિત પ્રથમ 'સિવિલાઈઝેશન ડાયલોગ' ફોરમમાં ભાગ લેવા માટે ભારતના પ્રવાસે આવશે. પાકિસ્તાની વિદેશ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, મલિક આગામી ૨૦ થી ૨૨ નવેમ્બર દરમિયાન યોજાનાર આ મંચ પર પાકિસ્તાની પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કરશે અને વિવિધ સત્રાત્મક ચર્ચાઓમાં ભાગ લેશે. મે ૨૦૨૩માં તત્કાલીન વિદેશ મંત્રી બિલાવલ ભુટ્ટો ઝરદારીની ગોવા મુલાકાત બાદ કોઈ પાકિસ્તાની મંત્રીની આ પહેલી ભારત મુલાકાત હશે.
આ મુલાકાત એટલા માટે પણ અત્યંત સંવેદનશીલ છે કારણ કે, પહલગામ હુમલા બાદ ભારતે સિંધુ જળ સંધિ (IWT) ને સ્થગિત કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો, જેની સામે મુસદિક મલિકે ખૂબ જ આક્રમક અને તીખી પ્રતિક્રિયા આપી હતી. ભારતના આ પગલાથી નારાજ થઈને મલિકે ખુલ્લેઆમ ધમકી આપી હતી કે જો પાકિસ્તાનના જળ પુરવઠામાં કોઈ વિક્ષેપ પાડવામાં આવશે તો તેનો ઈંટોનો જવાબ પથ્થરથી આપવામાં આવશે અને પાણીને સ્પર્શ કરનારાઓના હાથ કાપી નાખવામાં આવશે તેવી ઉશ્કેરણીજનક ટિપ્પણી કરી હતી. આમ છતાં, ભારત સરકાર દ્વારા તમામ એસસીઓ સભ્ય દેશોને સત્તાવાર રીતે આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હોવાથી, આ બહુપક્ષીય મંચ પર પાકિસ્તાનની ઉપસ્થિતિ અનિવાર્ય બની છે.
ભારતની પહેલથી યોજાઈ રહેલા આ એસસીઓ સિવિલાઈઝેશન ડાયલોગ ફોરમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ યુરેશિયન ક્ષેત્રમાં સાંસ્કૃતિક આદાનપ્રદાન, પરસ્પર સમજ અને નાગરિકો વચ્ચેના સંબંધોને મજબૂત કરવાનો છે. રક્ષામંત્રી રાજનાથ સિંહ દ્વારા અગાઉ દુશાંબે ખાતે યોજાયેલી બેઠકમાં આ ફોરમ યોજવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી, જેને ભારત દ્વારા યજમાની આપવામાં આવી રહી છે. ભારત, પાકિસ્તાન, ચીન અને રશિયા સહિત કુલ ૧૦ સભ્ય દેશો ધરાવતા આ સંગઠનની બેઠક થકી પ્રાદેશિક સહયોગ વધારવાની અપેક્ષા છે, ત્યારે પાકિસ્તાની મંત્રીની આ આગામી મુલાકાત પર આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણના નિષ્ણાતોની વિશેષ નજર રહેશે.
