રાજસ્થાનના અજમેર જિલ્લાના તિલોનિયા ગામમાં આવેલા પોતાના નિવાસસ્થાને મંગળવારની સવારે ૮૧ વર્ષની વયે સંજિત 'બંકર' રૉયે અંતિમ શ્વાસ લીધા હતા. તેમના પરિવારજનો અને નજીકના સાથીદારોના જણાવ્યા અનુસાર, તેમના પત્ની અને જાણીતા સામાજિક કાર્યકર અરુણા રૉય તેમજ અન્ય સ્વજનોની ઉપસ્થિતિમાં તેમનું અવસાન શાંતિપૂર્વક થયું હતું. તેમના નિધનની ખબર ફેલાતા જ દેશભરના સામાજિક વર્તુળોમાં શોકનું મોજું ફરી વળ્યું છે અને સાંજે તિલોનિયા ખાતે જ તેમના અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવ્યા હતા.
મહાત્મા ગાંધીજીના ગ્રામીણ સ્વાવલંબનના વિચારોથી પ્રેરણા લઈને બંકર રૉયે ૧૯૭૨માં તિલોનિયા ખાતે સોશિયલ વર્ક એન્ડ રિસર્ચ સેન્ટર એટલે કે 'બેરફૂટ કૉલેજ'ની સ્થાપના કરી હતી. આ સંસ્થા પાછળ તેમનો મૂળ વિચાર એ હતો કે ગામડાના સામાન્ય લોકો, ભલે તેઓઔપચારિક શિક્ષણ ન પામ્યા હોય, પોતાની કમ્યુનિટીની સમસ્યાઓ ઉકેલવા માટે તકનીકી કૌશલ્યો હસ્તગત કરી શકે છે. આ સંસ્થાએ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં સૌર ઉર્જા, જળ સંરક્ષણ, શિક્ષણ, સ્વાસ્થ્ય અને આજીવિકા ક્ષેત્રે ક્રાંતિકારી કામગીરી કરી છે.
બેરફૂટ કૉલેજ દ્વારા ખાસ કરીને ગ્રામીણ મહિલાઓને સશક્ત બનાવવાના અનેક સફળ અભિયાનો ચલાવવામાં આવ્યા છે, જેમાં ક્યારેય શાળાએ ન ગઈ હોય તેવી મહિલાઓને પણ સોલાર લાઇટિંગ સિસ્ટમ ઇન્સ્ટોલ કરવાની તાલીમ આપવામાં આવતી હતી. આ પ્રશિક્ષિત મહિલાઓએ માત્ર ભારતના જ નહીં પરંતુ વિદેશોના પણ અનેક દુર્ગમ ગામડાઓમાં અંધારું દૂર કરી અજવાળું પાથર્યું છે. આ ઉપરાંત, કામકાજને કારણે દિવસે શાળાએ ન જઈ શકતા બાળકો માટે રાત્રિ શાળાઓ અને પાણીની બચત માટે રેઈનવોટર હાર્વેસ્ટિંગ જેવા પ્રકલ્પો દ્વારા તેમણે ગ્રામીણ ભારતને આત્મનિર્ભર બનાવવામાં જીવનભર અગત્યનું યોગદાન આપ્યું હતું.
