આજથી આશરે 200 વર્ષ પહેલાં એટલે કે 1822ની આસપાસના દુબઈમાં માત્ર ગરમ રેતી, આકરી ગરમી અને ખજૂરના પાંદડાં તથા માટીથી બનેલી કેટલીક ઝૂંપડીઓ જ હતી. જ્યાં આજે મોંઘીદાટ સ્પોર્ટ્સ કાર દોડે છે અને ગગનચુંબી ઇમારતો આકાશને આંબે છે, ત્યાં તે સમયે માત્ર 700 થી 800 લોકો જીવન જીવવા માટે ભૂખ અને તરસ સામે સંઘર્ષ કરી રહ્યા હતા. અહીં ન તો કોઈ મોટી નદી હતી કે ન તો પીવાલાયક મીઠું પાણી. ખેતી અશક્ય હોવાથી આજના આ વૈભવી નગરની શરૂઆત અત્યંત કઠિન અને પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં થઈ હતી, જેની કલ્પના કરવી પણ આજે મુશ્કેલ છે.
સમયની સાથે ૧૮૩૩માં અલ મક્તૂમ પરિવારના શાસનની શરૂઆત થઈ અને લોકોએ જીવિકા માટે દરિયાઈ મોતીના વેપાર પર આધાર રાખવાનું શરૂ કર્યું. જોકે, જાપાનમાં કૃત્રિમ મોતીની શોધ અને ૧૯૨૯ની વૈશ્વિક આર્થિક મંદીએ આ અર્થવ્યવસ્થાને કમજોર કરી નાખી અને દુબઈ ફરી ગરીબીમાં ધકેલાઈ ગયું. આ સંકટમાંથી બહાર આવવા માટે ૧૮૯૪ અને ૧૯૦૧માં વિદેશી વેપારીઓ માટે કરવેરામાં મોટી છૂટ આપવાનો ક્રાંતિકારી નિર્ણય લેવાયો. ત્યારબાદ ૧૯૫૮માં શેખ રાશિદે બંદરને ઊંડું કરવાની યોજના બનાવી અને ૧૯૬૬માં તેલના ભંડારો મળ્યા. આ તેલની આવકનો ઉપયોગ વૈભવી મહેલો બનાવવાને બદલે રસ્તા, પુલ અને જેબલ અલી જેવા વિશાળ બંદરોના નિર્માણ પાછળ કરવામાં આવ્યો.
વર્ષ ૧૯૮૫માં 'એમિરેટ્સ' એરલાઇનની શરૂઆત અને ત્યારબાદ બુર્જ અલ અરબ, પામ જુમેરા અને બુર્જ ખલીફા જેવી ભવ્ય ઇમારતોના નિર્માણ દ્વારા દુબઈએ પર્યટન અને વૈશ્વિક વ્યાપારમાં નવી ઊંચાઈઓ સર કરી. ભલે ૨૦૦૮ની વૈશ્વિક મંદીએ તેને આર્થિક મુશ્કેલીમાં મૂક્યું હોય, પરંતુ આજે દુબઈની કુલ અર્થવ્યવસ્થામાં તેલનો હિસ્સો એક ટકાથી પણ ઓછો છે. વેપાર, પર્યટન, રિયલ એસ્ટેટ અને મજબૂત માળખાકીય સુવિધાઓ આજે તેના વિકાસના મુખ્ય સ્તંભો બન્યા છે. દુબઈની આ પ્રેરણાદાયી ગાથા સાબિત કરે છે કે મર્યાદિત સંસાધનો વચ્ચે પણ સાચા સમયે લીધેલા યોગ્ય નિર્ણયો અને દૂરંદેશીથી કોઈ પણ રાષ્ટ્ર પોતાનું ભાગ્ય બદલી શકે છે.
