સામાન્ય રીતે નાણાકીય બજારમાં સોનાને 'સેફ હેવન' એટલે કે સૌથી સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે જોવામાં આવે છે, જેમાં શેરબજાર જેવી તીવ્ર અસ્થિરતા ન હોવાની ધારણા રાખવામાં આવે છે. પરંતુ આ માન્યતા સંપૂર્ણપણે સાચી નથી. ઇતિહાસ પર નજર કરીએ તો 22 જાન્યુઆરી 1980ના રોજ સોનાના ભાવમાં એક જ દિવસમાં 13.24% નો મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો, જેણે તેજીના લાંબા દોરનો અંત આણ્યો હતો. આ ઉપરાંત, 28 ફેબ્રુઆરી 1983 અને 13 ઓક્ટોબર 2008ના વૈશ્વિક નાણાકીય સંકટ દરમિયાન પણ રોકાણકારોને ભારે વેચવાલીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. આ સમયગાળામાં રોકડની તાત્કાલિક જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે સોનું વેચવામાં આવતા તેના ભાવો ધડાધડ નીચે આવ્યા હતા, જે સાબિત કરે છે કે વૈશ્વિક અસ્થિરતાની સીધી અસર સોના પર પણ પડે છે.
સમયની સાથે આર્થિક પરિસ્થિતિઓમાં આવેલા બદલાવને કારણે સોનાના બજારમાં અનેકવાર મોટા કડાકા બોલાયા છે. 24 ઓગસ્ટ 2011 અને 15 એપ્રિલ 2013ના રોજ ચીનના નબળા આર્થિક આંકડાઓ તથા ભારે વેચવાલીને કારણે સોનાના ભાવમાં ઐતિહાસિક ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. તાજેતરના વર્ષોમાં પણ 21 ઓક્ટોબર 2022ના રોજ અમેરિકી ડૉલરના મજબૂત થવા અને વ્યાજ દરોમાં ફેરફારને લીધે સોનું લગભગ 6.30% સુધી તૂટ્યું હતું. એટલું જ નહીં, તાજેતરમાં 30 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ મોટાપાયે નફાવસૂલી અને ડૉલરની મજબૂતાઈને પગલે સ્પોટ ગોલ્ડની કિંમતમાં અંદાજે 9.5% નો તોતિંગ ઘટાડો નોંધાયો હતો, જ્યારે તેના થોડા જ દિવસો પહેલા તે સર્વકાલીન ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચ્યું હતું. છેલ્લા એક વર્ષમાં પણ સોનું તેની રેકોર્ડ હાઈથી આશરે 23% સુધી ઘટી ચૂક્યું છે.
નિષ્ણાતોના મતે, સોનું એ જોખમ ઘટાડવાનું એક માધ્યમ હોઈ શકે છે પરંતુ તે નુકસાન સામે સંપૂર્ણ સુરક્ષાની કોઈ ગેરંટી નથી. જ્યારે કિંમતો અતિશય ઝડપથી વધે, સટ્ટો વધે અથવા વૈશ્વિક નાણાકીય નીતિઓમાં બદલાવ આવે ત્યારે સોનામાં મોટો ઘટાડો સ્વાભાવિક છે. આમ છતાં, ઇતિહાસ એ પણ શીખવે છે કે આવા મોટા કડાકા બાદ સોનામાં નીચા ભાવે કરવામાં આવેલી ખરીદી લાંબાગાળે ફાયદાકારક સાબિત થાય છે. તેથી, રોકાણકારોએ આંખ આડા કાન કરીને રોકાણ કરવાને બદલે બજારના જોખમોને સમજીને હંમેશાં લાંબાગાળાની વિચારસરણી સાથે જ સોનામાં નાણાં રોકવા જોઈએ.
