અમેરિકાની ડિફેન્સ ઈન્ટેલિજન્સ એજન્સી એટલે કે ડીઆઈએ દ્વારા તાજેતરમાં જ એક નવો રિપોર્ટ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં ચીનના અત્યંત ગોપનીય અને રહસ્યમય સ્પેસપ્લેન 'શેનલોંગ'ની ઓર્બિટમાં રહેલી એક દુર્લભ તસવીર સામે આવી છે. અમેરિકાની એક સ્પેસ ઈન્ટેલિજન્સ કંપની દ્વારા 2024માં લેવામાં આવેલી આ તસવીરમાં શેનલોંગ સાથે અન્ય એક સેટેલાઈટ ડોક્ટેડ નજરે ચડે છે અને તેના પેલોડ બે ડોર્સ પણ ખુલ્લા છે. આ તસવીર 130 પેજના એ રિપોર્ટનો ભાગ છે જેમાં ચીન, રશિયા, નોર્થ કોરિયા અને ઈરાન દ્વારા અવકાશમાં પેદા થતા ખતરાઓનો ગહન અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો છે. ચીનનું આ શેનલોંગ સ્પેસપ્લેન કોઈ રોકેટ દ્વારા લોન્ચ થઈને ઓર્બિટમાં જાય છે અને રનવે પર લેન્ડિંગ કરીને ધરતી પર પાછું ફરે છે, જેની ટેક્નોલોજી અમેરિકાના એક્સ-37બી સ્પેસપ્લેન સાથે ઘણીી સમાનતા ધરાવે છે.
આ રિપોર્ટમાં ખુલાસો થયો છે કે ચીન પોતાની કાઉન્ટર-સ્પેસ કેપેબિલિટી સતત વધારી રહ્યું છે, જેનો ઉપયોગ અન્ય દેશોના સેટેલાઈટ્સને નુકસાન પહોંચાડવા કે ડીસ્રપ્ટ કરવા માટે થઈ શકે છે. ભલે બેઈજિંગ દ્વારા અવકાશના શસ્ત્રીકરણ વિરુદ્ધ નિવેદનો અપાતા હોય, પરંતુ વાસ્તવિકતામાં ચીન રેડિયો-ફ્રિક્વન્સી જામર્સ, લેસર્સ, હાઈ-પાવર્ડ માઈક્રોવેવ્સ, કેમિકલ સ્પ્રેઅર્સ અને રોબોટિક મિકેનિઝમ જેવી ટેક્નોલોજીઓ વિકસાવી રહ્યું છે જે ઓર્બિટમાં અન્ય દેશોની સ્પેસ સિસ્ટમ્સ માટે મોટો ખતરો બની શકે છે. એટલું જ નહીં, ચીન ગ્રાઉન્ડ-બેઝ્ડ લેસર સિસ્ટમ્સ પણ ધરાવે છે જે લો-અર્થ ઓર્બિટમાં રહેલા સેટેલાઈટ્સને ડેમેજ કરી શકે છે અને 2020ના દાયકાના અંત સુધીમાં ચીન સ્પેસ-બેઝ્ડ લેસર્સ પણ ડિપ્લોય કરી શકે તેવી આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
ચીન ભલે આ પ્રોગ્રામને શાંતિપૂર્ણ અવકાશ ઉપયોગ અને રિ-યુઝેબલ ટેક્નોલોજી ગણાવતું હોય, પરંતુ નિષ્ણાતો તેની હરકતો પર સતત નજર રાખી રહ્યા છે. અગાઉ સપ્ટેમ્બર 2020માં શરૂ થયેલું આ મિશન 276 દિવસ સુધી ઓર્બિટમાં રહ્યું હતું અને તાજેતરમાં જૂન 2026માં તેના ચોથા મિશન દરમિયાન પણ એક ઓબ્જેક્ટ રિલીઝ કર્યાનું સામે આવ્યું હતું. જોકે આ ઓબ્જેક્ટ્સ શા માટે રિલીઝ થાય છે તેનું ચોક્કસ કારણ હજુ અસ્પષ્ટ છે, પરંતુ તેનાથી ઈન્ટરનેશનલ સેટેલાઈટ્સની સુરક્ષા સામે જોખમ ઉભું થયું છે. અમેરિકા અને ચીન બંને પોતાના સ્પેસ પ્રોગ્રામ્સને અત્યંત ગુપ્ત રાખીને લાંબા સમય સુધી ઓર્બિટમાં રહી શકે તેવા સ્પેસપ્લેન્સ વિકસાવવાની રેસમાં આગળ વધી રહ્યા છે, જે આગામી સમયમાં સ્પેસ સિક્યોરિટી માટે મોટો પડકાર બનશે.
