જમતી વખતે અચાનક દાંત વચ્ચે જીભ આવી જવી અને જીભ કચડાઈ જવી એ ઘણા લોકો સાથે થતી સામાન્ય સમસ્યા છે. મોટાભાગના લોકો એમ જ માને છે કે આ ઉતાવળમાં જમવાને કારણે થતું હશે, પરંતુ જો વારંવાર આવું થતું હોય તો તેની પાછળ શરીરના અંદરના કેટલાક ગંભીર સંકેતો છુપાયેલા હોઈ શકે છે. ખોરાક ખાતી વખતે ખૂબ ઝડપથી ચાવવું, ખાતી વખતે વાતો કરવી કે ધ્યાન ન હોવાને કારણે આવું થવું સ્વાભાવિક છે, પરંતુ આ બાબતને હંમેશાં સામાન્ય ગણીને નજરઅંદાજ ન કરવી જોઈએ.
આ સમસ્યા પાછળ દાંતની અયોગ્ય રચના કે પોષક તત્ત્વોની ઊણપ જેવા કારણો જવાબદાર હોઈ શકે છે. જો દાંત તૂટેલો હોય, તેની ધાર તીક્ષ્ણ હોય કે દાંતનું ફિલિંગ યોગ્ય રીતે ન થયું હોય તો ચાવતી વખતે જીભને ઈજા થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત શરીરમાં વિટામિન B12, ફોલેટ કે આયર્નની ઊણપ હોય તો જીભમાં સોજો, બળતરા કે દુખાવો થાય છે, જેનાથી જીભ સામાન્ય કરતાં મોટી થઈને વારંવાર દાંત વચ્ચે ફસાઈ જાય છે. એલર્જી કે ચેપને કારણે પણ જીભમાં સોજો આવી શકે છે અને જો આ સાથે થાક કે નબળાઈ અનુભવાય તો ડૉક્ટરની સલાહ લેવી ખૂબ જરૂરી છે.
જો જમતી વખતે જીભ પર ઈજા થઈ જાય તો સૌથી પહેલાં સ્વચ્છ પાણીથી મોં સાફ કરી લેવું અને લોહી નીકળતું હોય તો સ્વચ્છ કપડાથી હળવું દબાણ આપવું. ઘા રૂઝાય ત્યાં સુધી ગરમ, તીખો કે ખાટો ખોરાક ખાવાનું ટાળવું જોઈએ જેથી બળતરા ન વધે. જો લોહી બંધ ન થાય, ઘા ઊંડો હોય અથવા શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડે તો તરત જ ડૉક્ટર કે ડેન્ટિસ્ટનો સંપર્ક કરવો હિતાવહ છે.
