ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (TRAI) દ્વારા ઈન્ટરનેટ આધારિત લીનિયર ટેલિવિઝન ડિસ્ટ્રિબ્યુશનને બ્રોડકાસ્ટિંગ ઓથોરિઝેશન ફ્રેમવર્કમાં લાવવાના પ્રસ્તાવે ટેલિકોમ્યુનિકેશન્સ એક્ટ 2023ના વ્યાપ અને તેની વ્યાખ્યા સામે મોટા સવાલો ખડા કર્યા છે. કાનૂની નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો આ કાયદાનું અર્થઘટન ઉદાર રાખવામાં આવે તો ટીવી સેવાઓ ઉપરાંત ઈન્ટરનેટ પર પૂરી પાડવામાં આવતી અન્ય કન્ટેન્ટ એપ્લિકેશન્સ પર પણ તેની સીધી કે આડકતરી અસર પડી શકે છે. સુપ્રીમ કોર્ટના સિનિયર એડવોકેટ અભિષેક મલ્હોત્રાના જણાવ્યા અનુસાર, TRAI દ્વારા ટેલિકોમ એક્ટની કલમોના આધારે આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે, જે ઓટીટી ક્ષેત્રના વર્તમાન નિયમોથી તદ્દન વિપરીત છે અને તેનાથી દરેક કન્ટેન્ટ એપ્લિકેશન ટેલિકોમ એક્ટના ઘેરાવામાં આવી શકે છે. કેન્દ્ર સરકારે અગાઉ ટેલિકોમ એક્ટ પસાર કરતી વખતે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ઓટીટી સેવાઓ હાલના કાનૂની માળખા હેઠળ જ ચાલુ રહેશે, પરંતુ TRAIની નવી ભલામણોથી આ મામલે ફરી ચર્ચાઓ શરૂ થઈ ગઈ છે.
TRAI દ્વારા એપ્લિકેશન-બેઝ્ડ લીનિયર ટેલિવિઝન ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (ALTD) માટે અલગ ઓથોરિઝેશન ફ્રેમવર્ક પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં સોશિયલ મીડિયાના લાઈવ સ્ટ્રીમ્સ અને અમુક બ્રોડકાસ્ટર્સની પોતાની એપ્સને બાકાત રાખવામાં આવી છે. આ પ્રસ્તાવ હેઠળ ALTD સેવાઓ માટે 20 વર્ષનું ઓથોરિઝેશન અને ત્યારબાદ 10 વર્ષના રીન્યુઅલની જોગવાઈ છે. આ માટે 10,000 રૂપિયાની પ્રોસેસિંગ ફી અને 1,00,000 રૂપિયાની નોન-રીફંડેબલ એન્ટ્રી ફી રાખવામાં આવી છે, જ્યારે કોઈ વાર્ષિક ઓથોરિઝેશન ફી કે બેંક ગેરંટી રાખવામાં આવી નથી. આ ઉપરાંત, ગ્રાહક સેવા અને ફરિયાદ નિવારણ માટેના નિયમો પણ સામેલ છે. જો કે, ઈન્ટરનેટ એન્ડ મોબાઈલ એસોસિએશન ઓફ ઈન્ડિયા (IAMAI) અને અન્ય ઉદ્યોગના દિಗ್ಗજોએ સવાલ ઉઠાવ્યો છે કે શું TRAI પાસે ઓપન ઈન્ટરનેટ દ્વારા કન્ટેન્ટ પૂરું પાડતી આવી એપ્લિકેશન-લેયર સેવાઓ માટે ભલામણ કરવાની કાનૂની સત્તા છે કે નહીં. ખાસ કરીને ન્યૂઝ અને કરન્ટ અફેર્સ ચેનલોને આ સરળીકૃત રજિસ્ટ્રેશન રૂટથી દૂર રાખવામાં આવી છે, જેનાથી ફ્રીડમ ઓફ સ્પીચ અને પબ્લિક ઓર્ડર જેવા મુદ્દાઓ પર કાનૂની ચર્ચાઓ છેડાઈ છે.
આ સમગ્ર મામલો હવે મિનિસ્ટ્રી ઓફ ઈન્ફોર્મેશન એન્ડ બ્રોડકાસ્ટિંગ (MIB) ના હાથમાં છે, જેણે TRAIની ભલામણો સ્વીકારવી કે કેમ તે નક્કી કરવાનું છે. ભારતમાં ફ્રી એડ-સપોર્ટેડ સ્ટ્રીમિંગ ટેલિવિઝન (FAST) માર્કેટ ખૂબ જ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. 2023ના એક રિપોર્ટ મુજબ, ભારત FAST રેવન્યુની દ્રષ્ટિએ યુએસ, ચાઇના અને જપાન પછી દુનિયાનું ચોથું સૌથી મોટું માર્કેટ છે. ભારતમાં 2023માં FAST રેવન્યુ 63.69 મિલિયન ડોલર (લગભગ 590.66 કરોડ રૂપિયા) અંદાજવામાં આવી હતી, જે 2027 સુધીમાં વધીને 104.10 મિલિયન ડોલર (લગભગ 965.42 કરોડ રૂપિયા) સુધી પહોંચવાની ધારણા છે. દેશમાં હાલમાં 62 મિલિયનથી 65 મિલિયન કનેક્ટેડ-ટીવી Households અને 207 મિલિયન દર્શકો છે. આ પ્રસ્તાવ હજુ સુધી અંતિમ નિયમો બન્યા નથી અને સરકારના આગામી પગલાંઓ પર જ આખો આધાર રહેલો છે.
