આજે દેશના નાગરિકોનું પેટ ભરવા માટે ભારત સરકાર સામે વિદેશી આયાતનો નવો જ ઝટકો લાગી રહ્યો છે. મળતી માહિતી મુજબ, આ નાણાકીય વર્ષમાં દેશમાં ફૂડ, ફીડ અને કૃષિ કાચા માલની આયાત વધવાની પૂરી શક્યતા છે. દુકાળના કારણે પાકનું ઉત્પાદન નબળું પડ્યું છે અને સપ્લાય બાબતે ચિંતાઓ વધી ગઈ છે, જેના કારણે ઉદ્યોગો પોતાના ખર્ચને કાબૂમાં રાખવા માટે સરળ આયાતનો સહારો શોધી રહ્યા છે. અલ-નીનોની સૌથી ખરાબ અસર ખેતી પર પડી છે, જેના કારણે કઠોળ, ખાંડ, તેલીબિયાં અને ડાંગર જેવા આવશ્યક પાકોના ઉત્પાદનને મોટો ફટકો પડ્યો છે. આ સ્થિતિમાં ભારતીય રસોડામાં આયાતી ચીજવસ્તુઓનો હિસ્સો વધવા જઈ રહ્યો છે.
આંકડાકીય વિગતો પર નજર કરીએ તો, ખારીફ સોયાબીન અને મગફળીનું ઉત્પાદન ઘટવાની ધારણા છે, જેના કારણે એડિબિલ ઓઇલની આયાત વધીને 2025-26ના 16.5 મિલિયન ટનથી વધીને 2026-27માં 17.5 મિલિયન ટન સુધી પહોંચી શકે છે. ખાંડ ઉદ્યોગને રો-શુગરની આયાત માટે પહેલેથી જ એક્સટેન્શન મળી ગયું છે. મહારાષ્ટ્રના મરાઠવાડા, વિદર્ભ, તેલંગાણા અને મધ્ય પ્રદેશના કેટલાક વિસ્તારોમાં દુકાળના કારણે સોયાબીનનો પાક સૂકાઈ ગયો છે, જ્યારે આફ્રિકાના દેશોમાંથી ભારતની સોયાબીન આયાત રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. બીજી તરફ, મરઘા પાલન (પોલ્ટ્રી) ઉદ્યોગે પણ સરકાર પાસે 30 લાખ ટન સોયાબીન મીલની આયાત કરવાની મંજૂરી માંગી છે, કારણ કે ફીડના ભાવ પહેલેથી જ આસમાને છે. સોલવન્ટ એક્સટ્રેક્ટર્સ એસોસિએશનના અંદાજ મુજબ આ વર્ષે ખારીફ મગફળીનું ઉત્પાદન 20% કરતા વધુ ઘટી શકે છે, જ્યારે ટેક્સટાઇલ મેકર્સે પણ કપાસ પરથી આયાત ડ્યુટી હટાવવાની માંગ કરી છે.
આ સ્થિતિમાં જો સમયસર આયાતને મંજૂરી આપવામાં ન આવે તો પોલ્ટ્રી અને અન્ય ખાદ્ય ચીજોના ભાવ બેકાબૂ બની શકે છે અને આખરે ખેડૂતોને પણ મોટું નુકસાન વેઠવું પડી શકે છે. સ્ટેર્ચ ઉદ્યોગ પણ ચિંતિત છે કે જો વધુ મકાઈ ઇથેનોલ ઉત્પાદન તરફ ફાળવવામાં આવશે તો ચીનથી વધુ સ્ટેર્ચ આયાત કરવાની ફરજ પડી શકે છે. ઘરેલું તેલીબિયાં ઉત્પાદન પર દુકાળની કેવી અસરો પડે છે અને આગામી સરસવનો પાક કેવો ઉતરે છે તેની પર નિષ્ણાતોની નજર છે, અને તે પછી જ આયાતના આંકડાનું ચોક્કસ ચિત્ર સ્પષ્ટ થશે.
