સેફટી મેટર્સ ફાઉન્ડેશન દ્વારા કરવામાં આવેલા એક નવા એવિએશન રિવ્યુમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ભારતમાં કાયદાકીય મર્યાદા મુજબ 10 કલાકની રાત્રિ ડ્યુટી પૂરી કર્યા પછી સવારે પ્લેન લેન્ડ કરતી વખતે અંદાજે 100માંથી 63 પાઇલટ્સ ઊંઘમાં અથવા તબિયતથી થાકેલા હોઈ શકે છે. યુરોપિયન દેશોમાં જ્યાં દિવસની ફ્લાઇટ્સ હોય છે ત્યાં આ આંકડો 100માંથી 16 નો જ છે. આ સ્ટડીનો મુખ્ય હેતુ એ તપાસવાનો હતો કે શું ભારતના કામના કલાકના નિયમો પાઇલટ્સને સુરક્ષિત રીતે ફ્લાય કરવા માટે પૂરતા જાગૃત રાખે છે કે નહીં. રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટ કહેવાયું છે કે કાયદા મુજબની ડ્યુટી પણ ક્રૂ મેમ્બર્સને ભારે થકવી નાખનારી સાબિત થઈ શકે છે.
મુંબઈ સ્થિત આ સ્ટડીમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે 13 પાઇલટ્સના ડેટા અને સ્લીપ મોડેલના આધારે આ ચોંકાવનારો આંકડો સામે આવ્યો છે. કેપ્ટન અમિત સિંહ દ્વારા તૈયાર કરાયેલા આ રિવ્યુ મુજબ 2022 અને 2024માં કરાયેલા સર્વેમાં 100માંથી 71 પાઇલટ્સએ સ્વીકાર્યું હતું કે તેઓ કોકપીટ ડ્યુટી માટે હંમેશા ખૂબ થાકેલા હોય છે, જ્યારે 100માંથી 66 પાઇલટ્સએ ડ્યુટી દરમિયાન અચાનક ઊંઘ આવી જવાની (માઈક્રોસ્લીપ) વાત કહી હતી. રાત્રે 9 થી સવારના 7 વાગ્યા સુધીની ડ્યુટી દરમિયાન શરીરની બાયોલોજિકલ ક્લોક અને ઊંઘની અછતને કારણે પાઇલટ્સની સતર્કતા ખૂબ જ ઘટી જાય છે. આ સરખામણી આલ્કોહોલ સાથે કરતા કહેવાયું છે કે 17 થી 19 કલાક સુધી જાગવાથી વ્યક્તિની કામ કરવાની ક્ષમતા આલ્કોહોલ લીધા પછીની ખરાબ સ્થિતિ જેવી જ થઈ જાય છે.
આ ગંભીર બાબતને ધ્યાનમાં રાખીને ફાઉન્ડેશન દ્વારા 3 મોટા ફેરફારો સૂચવવામાં આવ્યા છે, જેમાં ડ્યુટી લિમિટ શરૂઆતના સમય મુજબ નક્કી કરવી, થાક અંગે કોઈ પણ દંડ વિના રિપોર્ટ કરવાની છૂટ આપવી અને પાઇલટ્સની ઊંઘ પર સ્વતંત્ર સ્ટડી કરાવવાનો સમાવેશ થાય છે. અગાઉ 2010ના મંગલુરૂ ક્રેશ અને 2013ની મુંબઈની ઘટનામાં પણ પાઇલટના થાકને જવાબદાર ગણવામાં આવ્યો હતો. જોકે, રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે આનો મતલબ એ નથી કે ભારતમાં ફ્લાઇંગ અસુરક્ષિત છે, પરંતુ વર્તમાન નિયમોમાં બદલાવ લાવવાની ખૂબ જ આવશ્યકતા છે જેથી મુસાફરોની સુરક્ષા સાથે કોઈ જોખમ ન રહે.
