પાકિસ્તાનમાં હાલમાં ગંભીર ગેસ કટોકટી સર્જાઈ છે, જ્યાં ઘરેલું વપરાશના એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવ આકાશને આંબી ગયા છે. બલૂચિસ્તાન પ્રોવિન્સમાં જે એલપીજી સિલિન્ડર અગાઉ 4,500 રૂપિયામાં મળતો હતો, તેની કિંમત વધીને 7,000 રૂપિયા સુધી પહોંચી ગઈ છે. દેશના કેટલાક હિલ સ્ટેશનો અને પંજાબ તથા ખૈબર પખ્તુનખ્વા જેવા વિસ્તારોમાં એલપીજીના ભાવ પ્રતિ કિલો 600 રૂપિયા સુધી પહોંચી ગયા છે, જે નિયંત્રિત સરકારી દર કરતા બમણા કરતાં પણ વધુ છે. ઈરાન સાથેના સરમાઈ સરહદી વિસ્તારો જેવા કે ગબ્દ-રિம்தான் અને તફ્તાન ક્રૉસિંગ બંધ થવાથી આયાત ખોરવાઈ છે અને ટેન્કરો ફસાઈ ગયા છે, જેના કારણે પુરવઠાની આઘાતજનક સ્થિતિ સર્જાઈ છે. રાવલપિંડી અને ઇસ્લામાબાદમાં પાઇપવાળો ગેસ માંડ 6 કલાક જ મળતો હોવાથી લોકો હવે રસોઈ માટે લાકડા અને કોલસાનો ઉપયોગ કરવા મજબૂર બન્યા છે.
આ કટોકટી પાછળનું મુખ્ય કારણ પાકિસ્તાનમાં કુદરતી ગેસનું ਘਟતું ઉત્પાદન અને આયાતી એલએનજી પરની વધુ પડતી નિર્ભરતા છે. સરકારી સંસ્થા પીઆઈડીઈના અહેવાલ મુજબ, પાકિસ્તાનનું સ્થાનિક ગેસ ઉત્પાદન નાણાકીય વર્ષ 2020ના 3,597 મિલિયન ક્યુબિક ફીટ પ્રતિ દિવસથી ઘટીને નાણાકીય વર્ષ 2025માં 2,890 મિલિયન ક્યુબિક ફીટ પ્રતિ દિવસ થઈ ગયું છે, જે 5 વર્ષમાં લગભગ 20 ટકાનો ઘટાડો દર્શાવે છે. કતાર અને ઇટાલી સાથેના લાંબા ગાળાના કરારોને કારણે દેશમાં ક્યારેક વધુ પડતો એલએનજી ગેસ આવી જાય છે જેને વાપરવો કે વેચવો મુશ્કેલ બને છે, જ્યારે બીજી તરફ મોંઘા આયાતી ગેસને સસ્તા સરકારી ભાવે આપવાથી મોટું નુકસાન થાય છે. જૂન 30, 2026 સુધીમાં પાકિસ્તાનનું કુલ ગેસ-સેક્ટર સર્ક્યુલર ડેબ્ટ અને બાકી લેણાં વધીને 5.454 ટ્રિલિયન રૂપિયા થઈ ગયા છે, જેમાં એકલું સર્ક્યુલર ડેબ્ટ 3.631 ટ્રિલિયન રૂપિયા છે. ગેસની વ્યાપક ચોરી અને ટેકનિકલ લીકેજ પણ આ ક્ષેત્રને આર્થિક રીતે ખોખલું કરી રહ્યા છે.
સરકારે ભલે ભાવ સ્થિર રાખવાના પ્રયાસો કર્યા હોય અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં વધારાનો એલએનજી મોકલવાની વાતો કરી હોય, પરંતુ માળખાકીય સમસ્યાઓ યથાવત છે. આ ગેસ સંકટ માત્ર રસોડા સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેની સીધી અસર પાવર સેક્ટર, ફર્ટિલાઇઝર પ્લાન્ટ્સ અને અન્ય ઉદ્યોગો પર પણ પડી રહી છે, જેનાથી ખેતી અને મોંઘવારી બંને પર નુકસાનકારક અસર થઈ રહી છે. આઈએમએફ દ્વારા પણ પાકિસ્તાનને લક્ષ્મિત સબસિડી અપનાવવા અને ગેસ ક્ષેત્રના વધતા દેવાને ડામવા માટે સતત તાકીદ કરવામાં આવી રહી છે. જો સમયસર કડક આર્થિક સુધારાઓ નહીં થાય, તો આગામી શિયાળામાં પણ સામાન્ય પ્રજાની મુશ્કેલીઓમાં કોઈ રાહત મળવાની કોઈ જ શક્યતા દેખાતી નથી.
