પૃથ્વીના વાતાવરણમાં ગ્રીનહાઉસ ગેસનું પ્રમાણ વધીને વર્ષ 2025માં એકદમ નવા રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી ગયું છે, જેના કારણે ક્લાઈમેટ ચેન્જની એવી અસરો પેદા થઈ છે જે આગામી સદીઓ સુધી ગાયબ નહીં થાય. યુનાઈટેડ નેશન્સની વેધર એન્ડ ક્લાઈમેટ એજન્સી દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા 22મા વાર્ષિક ગ્રીનહાઉસ ગેસ બુલેટિનમાં આ ખુલાસો કરવામાં આવ્યો છે. ટર્કીના એન્ટાલ્યા ખાતે 9 નવેમ્બરથી 20 નવેમ્બર દરમિયાન યોજાનાર COP31 યુએન ક્લાઈમેટ સમિટ પહેલા આ ચોંકાવનારો રિપોર્ટ સામે આવ્યો છે. વર્લ્ડ મેટોરોલોજિકલ ઓર્ગેનાઇઝેશન (ડબ્લ્યુએમઓ)ના ડેપ્યુટી સેક્રેટરી-જનરલ કો બેરેટે જણાવ્યું હતું કે ગ્રીનહાઉસ ગેસ વાતાવરણમાં અભૂતપૂર્વ માત્રામાં ગરમી ફસાઈ રહ્યા છે, જેના કારણે વધુ આતશબાજી જેવું એક્સ્ટ્રીમ વેધર અને આપણી ઇકોનોમી સામે જોખમો વધી રહ્યા છે. છેલ્લા 11 વર્ષ અત્યાર સુધીના સૌથી ગરમ વર્ષો રહ્યા છે અને આ ટ્રેન્ડ હજુ ચાલુ રહેવાની પૂરી શક્યતા છે.
રિપોર્ટ અનુસાર વર્ષ 2025માં કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (CO2)નું પ્રમાણ વધીને 426.8 ppm (પાર્ટ્સ પર મિલિયન) થઈ ગયું છે, જ્યારે મિથેન 1,948 ppb અને નાઇટ્રસ ઓક્સાઇડ 339.1 ppb પર પહોંચી ગયો છે. આ આંકડા વર્ષ 1750 પહેલાના પ્રી-ઇન્ડસ્ટ્રિયલ સ્તરની સરખામણીએ અનુક્રમે 153 ટકા, 267 ટકા અને 126 ટકા વધારે છે. ત્રણેય મુખ્ય ગેસમાં એકલા CO2 નો ગ્લોબલ વોર્મિંગમાં લગભગ 66 ટકા ફાળો છે. વર્ષ 2024થી 2025 દરમિયાન વૈશ્વિક સ્તરે CO2 ની સરેરાશ સાંદ્રતામાં 2.8 ppm નો વધારો થયો છે, જે વર્ષ 2023થી 2024 વચ્ચેના 3.6 ppm ના રેકોર્ડ ઉછાળા કરતા થોડો ઓછો છે. ડબ્લ્યુએમઓ ના સિનિયર સાયન્ટિફિક ઓફિસર ઓક્સાના તારાસોવાએ જણાવ્યું કે આ ઘટાડો જમીનના કાર્બન સિંકના રિકવરી અને 2023-2024 ના મજબૂત અલ નીનો પછી આગની ઘટનાઓ ઘટવાને આભારી છે, જોકે કોલસા, ઓઈલ અને ગેસના વપરાશથી વાતાવરણમાં કાર્બન ઉમેરાવાનું ચાલુ જ છે.
આ ગંભીર સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને વૈજ્ઞાનિકોએ ચેતવણી આપી છે કે વર્ષ 2026માં પણ અશ્મિભૂત ઇંધણના બળતણ અને શક્તિશાળી અલ નીનોના વિકાસને કારણે ગેસના સ્તરમાં વધુ વધારો જોવા મળી શકે છે. મિથેન આપણા ક્લાઈમેટ પર ગ્લોબલ વોર્મિંગ માટે લગભગ 16 ટકા જવાબદાર છે, જેમાંથી એક તૃતીયાંશ કુદરતી સ્ત્રોતોમાંથી અને બાકીનો હિસ્સો ઢોર, ચોખાની ખેતી તેમજ લેન્ડફિલમાંથી આવે છે. આ ઉપરાંત ગ્રીન એનર્જી તરફ શિફ્ટ થતી વખતે ઇલેક્ટ્રિસિટી ડિસ્ટ્રિબ્યુશન સાથે જોડાયેલા મોલેક્યુલર હાઇડ્રોજન (H2) અને સલ્ફર હેક્ઝાફ્લોરાઈડ (SF6) જેવા ગેસ પર પણ ખાસ ધ્યાન આપવાની જરૂર છે. કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું આયુષ્ય ખૂબ લાંબુ હોવાથી તે માત્ર વર્ષો નહીં પરંતુ દાયકાઓ અને સદીઓ સુધી વૈશ્વિક આબોહવાને નુકસાન પહોંચાડતું રહેશે.
