યુનાઈટેડ નેશન્સમાં ભારતના સ્થાયી પ્રતિનિધિ, એમ્બેસેડર પર્વતનેની હરીશે તાજેતરમાં યુએન સિક્યોરિટી કાઉન્સિલમાં વીટો પાવરના મનસ્વી અને અતાર્કિક ઉપયોગ સામે સખત વાંધો નોંધાવ્યો છે. ભારતે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે વીટો જેવી ગંભીર સત્તાનો ઉપયોગ ક્યારેય પણ કોઈના સંકુચિત રાજકીય હિતો સાધવા માટે થવો જોઈએ નહીં. યુએનની સ્થાપનાથી لےને અત્યાર સુધી આ વૈશ્વિક મંચ પર શાંતિ અને સુરક્ષાના મોટા દાવાઓ વચ્ચે આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણ કેવી રીતે રમાઈ રહ્યું છે, તેની पोल પણ ભારતે ખુલ્લી પાડી દીધી છે.
આ મામલે ગંભીર આંકડાઓ રજૂ કરતા ભારતે જણાવ્યું કે યુએનની શરૂઆતથી લઈને અત્યાર સુધીમાં આ લગભગ 200 રેઝોલ્યુશન પર કુલ 331 વખત વીટો પાવરનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. સૌથી આશ્ચર્યની વાત એ છે કે આટલી મોટી સંખ્યામાં થયેલા વીટો કે વીટો વાપરવાની ધમકીઓ પાછળ યુએન સિક્યોરિટી કાઉન્સિલના 5 કાયમી સભ્યોમાંથી માત્ર 3 દેશો જ મુખ્ય જવાબદાર રહ્યા છે. આનો સીધો અર્થ એ થાય કે જૂજ દેશો પોતાની તાકાતના જોરે બાકી દુનિયાના નિર્ણયોને મનફાવે તેમ પ્રભાવિત કરી રહ્યા છે, જે વૈશ્વિક લોકશાહી અને ન્યાય માટે મોટો ખતરો છે.
આ પડકારજનક સ્થિતિને જોતાં ભારતે સિક્યોરિટી કાઉન્સિલના કાયમી સભ્યોને સંયમ રાખવાની તાકીદ કરી છે અને વૈશ્વિક સંસ્થાઓમાં તાત્કાલિક સુધારાઓ લાવવાની માંગ દોહરાવી છે. જો યુએન જેવી મોટી સંસ્થાઓ ખરેખર ન્યાયી અને નિષ્પક્ષ રહેવું હોય, તો વીટો પાવર જેવા હથિયારનો ગેરવાજબી ઉપયોગ અટકાવવો જ પડશે. આગામી સમયમાં ભારત જેવા વિકાસશીલ દેશો દ્વારા વૈશ્વિક મંચો પર આ મુદ્દો વધુ જોરશોરથી ઉઠાવવામાં આવશે, જેથી ભવિષ્યમાં કોઈ મોટા દેશો પોતાના અંગત સ્વાર્થ માટે વૈશ્વિક શાંતિને બલિ ન ચઢાવી શકે.
