રાજકોટ શહેરમાં તાજેતરમાં ઉજવાયેલા દેવદિવાળીના તહેવાર બાદ વાતાવરણમાં પ્રદૂષણનું ઝેર ભોંકાયું હોય તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે. 21 નવેમ્બર 2026ના રોજ બપોરે 12:31 વાગ્યે નોંધાયેલા સત્તાવાર આંકડાઓ મુજબ શહેરનો એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ (AQI) સીધો 165 પર પહોંચી ગયો છે. ફટાકડાના ધુમાડા અને તેનાથી ફેલાયેલા પ્રદૂષણને કારણે હવાની ગુણવત્તા ભારે કથળી છે, જે સીધી રીતે સામાન્ય નાગરિકોના સ્વાસ્થ્ય પર વિપરીત અસર કરી રહી છે. ભરબપોરે પણ વાતાવરણમાં પ્રદૂષણનું ઊંચું પ્રમાણ જોવા મળતા શહેરીજનો અનહેલ્ધી હવામાં શ્વાસ લેવા મજબૂર બન્યા છે.
આ પ્રદૂષિત વાતાવરણમાં હાનિકારક તત્વોનું પ્રમાણ પણ ઊંચું નોંધાયું છે, જેમાં ખાસ કરીને PM2.5 નું પ્રમાણ 76 માઇક્રોગ્રામ પ્રતિ ઘનમીટર અને PM10 નું પ્રમાણ 99 માઇક્રોગ્રામ પ્રતિ ઘનમીટર સુધી પહોંચ્યું છે. હવામાં તબેલા વગર તરતા આ સૂક્ષ્મ પ્રદૂષક કણો શ્વાસ મારફતે સીધા માનવ શરીરની અંદર પ્રવેશતા હોય છે. આ સ્થિતિ વચ્ચે રાજકોટમાં 29 ડિગ્રી તાપમાન સાથે તડકો જોવા મળ્યો હતો, જ્યારે હવામાં ભેજનું પ્રમાણ 19 ટકા અને પવનની ઝડપ 8 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક નોંધાઈ હતી. આ પ્રકારે ભરાયેલા પ્રદૂષણના થરને કારણે વાતાવરણમાં શુદ્ધતાનો અભાવ વર્તાઈ રહ્યો છે.
હવાની ગુણવત્તા અત્યંત નબળી બનવાના કારણે અસ્થમા, શ્વાસની દીર્ઘકાલીન તકલીફો અને વિવિધ એલર્જીથી પીડાતા દર્દીઓની મુશ્કેલીઓમાં ભારે વધારો થયો છે. તદુપરાંત, બાળકો, વયોવૃદ્ધો અને નાજુક સ્વાસ્થ્ય ધરાવતા સંવેદનશીલ વર્ગ માટે આ પ્રદૂષિત હવા ગંભીર સ્વાસ્થ્ય જોખમો નોતરી શકે છે. આ ગંભીર સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને તબીબી નિષ્ણાતો દ્વારા નાગરિકોને બિનજરૂરી ઘરની બહાર નીકળવાનું ટાળવા, પ્રદૂષિત વિસ્તારોમાં લાંબો સમય ન રોકાવા અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અનુભવાય તો તાત્કાલિક તબીબી પરામર્શ લેવા માટે ભારપૂર્વક અપીલ કરવામાં આવી છે.
