રાજકોટ શહેરમાંથી દરરોજ મોટી માત્રામાં નીકળતો ટનબંધ કચરો શહેરની ભાગોળે આવેલા નાકરાવાડી ગામ નજીક ડમ્પિંગ સાઇટ પર ઠાલવવામાં આવતો હતો. આ કચરાના ડુંગરો અને તેના કારણે ફેલાતી દુર્ગંધથી ત્રસ્ત થઈને નાકરાવાડી ગામના રહીશોએ અવારનવાર સરકાર તેમજ હાઇકોર્ટ, સુપ્રીમ કોર્ટ અને નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલ (NGT) સુધી લાંબી કાનૂની લડત લડી હતી. ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલ દ્વારા આપવામાં આવેલી સખત ફટકાર અને માર્ગદર્શિકા બાદ રાજકોટ મહાનગરપાલિકાએ આ ગંભીર સમસ્યાના કાયમી નિરાકરણ માટે કમર કસી હતી અને પરિણામે હવે કચરામાંથી ખાતર બનાવતા આ મહત્ત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટનું ૯૦ ટકા જેટલું કામ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થઈ ચૂક્યું છે.
રાજકોટ મહાનગરપાલિકાની સોલિડ વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ બ્રાન્ચના ચીફ એન્વાયરમેન્ટ એન્જિનિયર પ્રજેશ સોલંકીના જણાવ્યા અનુસાર, નાકરાવાડી ખાતે ૧૧ એકર જેટલી વિશાળ જમીનમાં ૨૫૦ મેટ્રિક ટનની ક્ષમતા ધરાવતા આ વેસ્ટ ટુ કમ્પોસ્ટ પ્લાન્ટનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે. શરૂઆતના તબક્કામાં આ પ્લાન્ટમાં પ્રતિદિન સરેરાશ ૮૦ થી ૯૦ ટન કચરા પર પ્રોસેસિંગ કરવામાં આવશે. મનપા દ્વારા આ પ્લાન્ટના સુચારુ સંચાલન અને જાળવણી માટે એક ખાસ કોન્ટ્રાક્ટર એજન્સીની નિમણૂક કરવામાં આવી છે, જેને મનપા દ્વારા નિર્ધારિત રકમ ચૂકવવામાં આવશે. પ્લાન્ટનું કામ આખરી ઓપ પર હોવાથી આગામી સમયમાં તેની ટ્રાયલ રન પણ શરૂ કરી દેવામાં આવશે.
આ પ્રોજેક્ટની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે કચરાના વૈજ્ઞાનિક નિકાલની સાથે સાથે ખેડૂતોને પણ તેનો સીધો લાભ મળશે. પ્રોસેસિંગ બાદ કચરામાંથી તૈયાર થનાર ગુણવત્તાયુક્ત ખાતર સંબંધિત કોન્ટ્રાક્ટર એજન્સી દ્વારા ખેડૂતોને તદ્દન સસ્તા દરે અથવા તો સાવ મફતમાં ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે. આ વ્યવસ્થાથી જ્યાં એક તરફ રાજકોટના કચરાના ડમ્પિંગની વિકટ સમસ્યાનો અંત આવશે, તો બીજી તરફ સ્થાનિક ખેડૂતોને ખેતી માટે સસ્તું ખાતર મળી રહેવાથી કૃષિ ક્ષેત્રે પણ મોટો ફાયદો થશે. નાકરાવાડીના ગ્રામજનોની વર્ષો જૂની કચરા મુક્તિની માંગ આ પ્લાન્ટ શરૂ થવાથી સંતોષાશે અને પર્યાવરણની રક્ષા પણ થશે.
