ગુજરાતના પવિત્ર શક્તિપીઠ અંબાજી મંદિરમાં પર્યાવરણના જતન માટે એક ઐતિહાસિક અને પ્રશંસનીય પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. અત્યાર સુધી મંદિરમાં ભક્તોને અપાતો પ્રસાદ પ્લાસ્ટિકના બોક્સમાં આપવામાં આવતો હતો, જેના કારણે મોટા પ્રમાણમાં પ્લાસ્ટિકનો કચરો એકત્ર થતો હતો. આ ગંભીર સમસ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને મંદિર વહીવટી તંત્ર દ્વારા પ્લાસ્ટિકના ઉપયોગ પર કાયમી રોક લગાવવાનો નિર્ણય કરવામાં આવ્યો છે. આ નવી વ્યવસ્થા હેઠળ હવે પ્રસાદ માટે ખાસ કરીને શેરડીના કચરામાંથી તૈયાર કરાયેલા બગાસ કન્ટેનર અને લાંબા સમય સુધી ફરીથી વાપરી શકાય તેવા આકર્ષક ટીનના કેનનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે, જે પ્રકૃતિ માટે સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે.
આ પર્યાવરણવાદી પહેલ ગુજરાત પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (GPCB) અને પ્રખ્યાત સંસ્થા નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ડિઝાઇન (NID)ના સહિયારા પ્રયાસોનું સાર્થક પરિણામ છે. મંદિરના આંકડાઓ મુજબ, અંબાજી ખાતે સામાન્ય દિવસોમાં દરરોજ અંદાજે ૧૫,000 અને મહિના દરમિયાન લગભગ ૧૦ લાખ પ્લાસ્ટિકના પ્રસાદ બોક્સનું વિતરણ થતું હતું, જેમાંથી વાર્ષિક અંદાજે ૧૩૫.૬ ટન જેટલો હાનિકારક પ્લાસ્ટિક કચરો ઉત્પન્ન થતો હતો. આ નવી ઇકો-ફ્રેન્ડલી પેકેજિંગ સિસ્ટમ અમલમાં આવવાથી આ વિશાળ પ્રમાણમાં ફેલાતા પ્લાસ્ટિકના પ્રદૂષણને અટકાવી શકાશે અને મંદિર પરિસરને સ્વચ્છ તેમજ હરિયાળું રાખી શકાશે.
આ યોજના અંતર્ગત કાગળ અને બગાસ કન્ટેનર ટૂંકા ગાળાના ઉપયોગ માટે અત્યંત યોગ્ય સાબિત થશે, જ્યારે ટીનના કેન ભક્તો માટે લાંબા ગાળા સુધી ઘરમાં ફરીથી વાપરી શકાય તેવા ઉપયોગી પુરવાર થશે. નોંધનીય છે કે અગાઉ આ જ પ્રકારની સફળ ઇકો-ફ્રેન્ડલી પેકેજિંગ પદ્ધતિ સોમનાથ મંદિરમાં પણ લાગુ કરવામાં આવી ચૂકી છે. અંબાજીમાં આ યોજનાના આગમનથી રાજ્યમાં 'ગ્રીન પિલગ્રીમેજ' એટલે કે હરિયાળી યાત્રાધામ અને પ્લાસ્ટિક-મુક્ત મંદિરની કલ્પનાને વેગ મળ્યો છે, જે દેશભરના અન્ય ધાર્મિક સ્થળો માટે પણ એક ઉત્તમ ઉદાહરણ પૂરું પાડશે.
