મણિપુરમાં ચાલી રહેલા વંશીય સંઘર્ષના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત મૈતી અને નાગા નાગરિક સમાજ સંસ્થાઓ એક પ્લેટફોર્મ પર આવીને કુકી ઉગ્રવાદીઓ વિરુદ્ધ એક થઈ છે. ઇમ્ફાલ ખાતે ‘ચિંગમી-ટામ્મી’ (પહાડ અને ખીણની એકતા) ના નારા સાથે યોજાયેલી આ રેલીમાં રાજ્યના મૂળનિવાસી સમુદાયો વચ્ચે મજબૂત એકતા પ્રદર્શિત કરવામાં આવી છે. વર્ષ ૨૦૨૩ના મે મહિનાથી શરૂ થયેલા આ સંઘર્ષમાં હવે બંને સમુદાયોએ સાથે મળીને સુરક્ષા, જવાબદારી અને પ્રાદેશિક અખંડિતતા માટે સંયુક્ત અવાજ बुलंद કર્યો છે. આ રેલીના આયોજનમાં કોકોમી (COCOMI), યુનાઇટેડ નાગા કાઉન્સિલ (UNC) અને અન્ય અગ્રણી નાગા સંગઠનોએ સક્રિય ભૂમિકા ભજવી છે.
આ સંયુક્ત રેલી દરમિયાન આયોજકો દ્વારા કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર સમક્ષ કેટલીક મહત્વપૂર્ણ અને કડક માંગણીઓ મૂકવામાં આવી છે. જેમાં ૨૦૦૮માં ૨૫ કુકી ઉગ્રવાદી જૂથો સાથે કરવામાં આવેલા 'સસ્પેન્શન ઓફ ઓપરેશન્સ' (SoO) કરારને રદ કરવાની મુખ્ય માંગ કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, આંતરિક રીતે વિસ્થાપિત થયેલા પરિવારોનું સુરક્ષિત પુનર્વસન થાય અને રાજ્યમાં ચાલી રહેલા પ્રોક્સી યુદ્ધનો અંત આવે તેવી માંગ પ્રબળ બની છે. સંઘર્ષગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં અને ખાસ કરીને સરહદી વિસ્તારોમાં તૈનાત આસામ રાઇફલ્સની ભૂમિકા સામે સવાલો ઉઠાવીને તેની જગ્યાએ બી.એસ.એફ. (BSF) જેવી કોઈ તટસ્થ કેન્દ્રીય સશસ્ત્ર પોલીસ ફોર્સને તૈનાત કરવાની માંગ પણ કરવામાં આવી છે.
આ ઐતિહાસિક રેલી એવા સમયે યોજાઈ છે જ્યારે તાજેતરમાં જ સુરક્ષા દળો દ્વારા કાંગપોકપી જિલ્લામાં ઓપરેશન હાથ ધરીને ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ અને શસ્ત્રો જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા, જેનાથી SoO કરારના નિયમોના ભંગ અંગેની ચર્ચાઓ વધુ વેગ પકડી છે. બીજી તરફ, સંભવિત તણાવ અને અસુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને કુકી-ઝો સંગઠન (COTU) દ્વારા પોતાના સમુદાયના લોકોને સાવચેતીના ભાગરૂપે પ્રવાસ ન કરવા માટેની એડવાઇઝરી જારી કરવામાં આવી છે. મણિપુરની જટિલ વસ્તી વિષયક સ્થિતિ વચ્ચે મૈતી અને નાગા સમુદાયોનું આ પ્રકારે એક થવું એ રાજ્યની રાજકીય અને સામાજિક પૃષ્ઠભૂમિમાં એક મોટો વળાંક સાબિત થઈ શકે છે, જે ભવિષ્યની શાંતિ વાટાઘાટો પર ઊંડી અસર પાડશે.
