ભારતીય અવસંશોધન સંસ્થા (ઇસરો)એ શ્રીહરિકોટાથી જીએસએલવી-એફ૧૮ લોન્ચ વ્હીકલ દ્વારા આગામી પેઢીના એનવીએસ-૦૩ નેવિગેશન ઉપગ્રહને તેની નિર્ધારિત ભ્રમણકક્ષામાં સફળતાપૂર્વક સ્થાપિત કરી દીધો છે. ૨,૨૪૦ કિલોગ્રામ વજન ધરાવતા આ ઉપગ્રહના પ્રક્ષેપણ સાથે જ ભારતીય પ્રાદેશિક નેવિગેશન સિસ્ટમ (NavIC) હવે ઓછામાં ઓછા ચાર સક્રિય ઉપગ્રહોની તેની જરૂરી ઓપરેશનલ ક્ષમતા પર પુનઃસ્થાપિત થઈ ગઈ છે. ઇસરોના જણાવ્યા અનુસાર, આ મિશનમાં અસાધારણ ચોકસાઈ જોવા મળી છે જ્યાં આયોજિત પેરિજી અને અપોજીના લક્ષ્યાંકોને અત્યંત સચોટ રીતે હાંસલ કરવામાં આવ્યા છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે કોઈપણ લોન્ચ વ્હીકલ માટે શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન માનવામાં આવે છે.
આ સફળતા પાછળ ઇસરો દ્વારા લેવાયેલું એક જોખમી અને મહત્વપૂર્ણ ટેકનિકલ પગલું જવાબદાર હતું. અગાઉના એનવીએસ-૦૨ મિશનમાં ડ્રાઇવ સિગ્નલ ન પહોંચવાને કારણે સર્જાયેલી ટેકનિકલ મુશ્કેલીમાંથી બોધપાઠ લઈને, આ વખતે મિશનની વિશ્વસનીયતા વધારવા માટે ત્રણ પાયરો વાલ્વ્સ પહેલેથી જ ખુલ્લા રાખીને ઉપગ્રહને અવકાશમાં મોકલવામાં આવ્યો હતો. ભૂતપૂર્વ ઇસરો વડા કિરણ કુમારની અધ્યક્ષતાવાળી રાષ્ટ્રીય સ્તરની સમિતિ સમક્ષ કઠિન વાઇબ્રેશન અને શૉક ટેસ્ટિંગ દ્વારા આ બોલ્ડ ટેકનિકલ નિર્ણયને ચકાસવામાં આવ્યો હતો. આનાથી પાછલી તકનીકી અડચણોને સફળતાપૂર્વક પાર કરી શકાઈ છે.
નેવિગેશન સિસ્ટમની વ્યાપક ઉપયોગિતા વિશે વાત કરતા ઇસરોના વડાએ જણાવ્યું કે હાલમાં દેશભરમાં ૧૦,૪૦૦ રેલવે ઇન્જિન અને ૬૪,૦૦૦ માછીમાર બોટનું રિયલ-ટાઇમ ટ્રેકિંગ થઈ રહ્યું છે, જેને આગામી મહિનાઓમાં વધારીને ૧ લાખ બોટ સુધી લઈ જવાનું આયોજન છે. સાત ઉપગ્રહોનું આખું નક્ષત્ર પૂરું થયા બાદ નાગરિકોના સ્માર્ટફોનમાં પણ આ સેવા ઉપલબ્ધ થશે. ભવિષ્યની યોજનાઓ અંગે માહિતી આપતા તેમણે ઉમેર્યું કે ઇસરો આ નાણાકીય વર્ષમાં ગગનયાનના પ્રથમ માનવરહિત મિશન (G1) સહિત પાંચ વધુ મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રક્ષેપણો હાથ ધરશે તેમજ આગામી પાંચ મહિનામાં એનવીએસ-૦૪ અને દસ મહિનામાં એનવીએસ-૦૫ ઉપગ્રહો લોન્ચ કરશે.
