સોવિયેત યુનિયનના વિઘટન પછી વર્ષ ૧૯૯૩માં સ્થપાયેલું 'નોવાયા ગેઝેટા' રશિયામાં માનવાધિકારના ભંગ અને સરકારી નીતિઓ સામે અવાજ ઉઠાવનારું સૌથી મોખરાનું માધ્યમ હતું. સોવિયેત યુનિયનના આખરી નેતા મિખાઈલ ગોર્બાચેવે પોતાના નોબેલ શાંતિ પારિતોષિકની રકમમાંથી આ અખબારની શરૂઆતમાં આર્થિક સહયોગ આપ્યો હતો. વર્ષ ૨૦૨૨માં યુક્રેન સામે રશિયાએ સૈન્ય કાર્યવાહી શરૂ કરી ત્યારથી જ આ અખબાર પર સરકારી ગાજ વીંઝાવવાની શરૂ થઈ ગઈ હતી. ક્રેમલિન સામે સવાલો ઉઠાવનારા આ અખબારના મીડિયા લાયસન્સ રદ કરવામાં આવ્યા, પત્રકારોની અટકાયતો થઈ અને તેમના ઘરો પર દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા. સરકારે આ અખબારને 'વિદેશી એજન્ટ' તરીકે ઘોષિત કરીને સોવિયેત કાળની યાદ તાજી કરી દીધી હતી.
અખબારના પ્રમુખ સંપાદક સર્ગેઈ સોકોલોવે શુક્રવારે યુટ્યુબ પર એક ભાવુક વીડિયો સંદેશમાં સ્પષ્ટ કર્યું કે રશિયન સત્તાવાળાઓ અને ગુપ્તચર એજન્સીઓએ તંત્રના દબાણથી પત્રકારત્વનું આ સિંહાડેલું કાયમ માટે બંધ કરાવી દીધું છે. ઇતિહાસમાં અખબારના અનેક પત્રકારોએ પોતાના અહેવાલોની કિંમત જીવ આપીને ચૂકવવી પડી છે. ચેચન્યામાં રશિયન લશ્કરી અત્યાચારોનો પર્દાફાશ કરનાર પ્રખ્યાત પત્રકાર અન્ના પોલિટકોવ્સ્કાયાની ૨૦૦૬માં તેમના જ નિવાસસ્થાને હત્યા કરવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત, અખબારના સ્થાપક અને પૂર્વ સંપાદક દિમિત્રી મુરાતોવને વર્ષ ૨૦૨૧માં પત્રકારત્વની સ્વતંત્રતા માટે સંયુક્ત રીતે નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર એનાયત થયો હતો, પરંતુ બાદમાં તેમને પણ 'વિદેશી એજન્ટ' જાહેર કરીને હોદ્દા પરથી હટવાની ફરજ પાડવામાં આવી હતી.
અખબારે યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ દેશની અંદર પોતાનું પ્રકાશન મર્યાદિત કરી દીધું હોવા છતાં ઓનલાઈન માધ્યમથી સતત અહેવાલો પ્રસારિત કરવાનું ચાલુ રાખ્યું હતું. તાજેતરમાં સંપાદક સોકોલોવના ઘરમાં દરોડા પાડવામાં આવ્યા અને પત્રકાર ઓલેગ રોલ્ડુગિનની ધરપકડ કરવામાં આવી, જેના કારણે અખબાર 'કિલ ઝોન'માં મુકાઈ ગયું હતું. આંતરરાષ્ટ્રીય પત્રકાર અધિકાર સંસ્થાઓએ રશિયાના આ દમનકારી વલણની આકરીી ટીકા કરી છે. સોકોલોવે પોતાના અંતિમ સંદેશમાં જણાવ્યું હતું કે દેશમાં માનવાધિકારો અને સ્વતંત્રતાઓનો અંત આવી ગયો છે અને હવે સત્ય બોલવું એ રાજદ્રોહ સમાન ગણવામાં આવે છે. આ રીતે રશિયામાં લોકશાહીના અવાજને કચડી નાખવાની ઘટનામાં વધુ એક પ્રકરણનો કરૂણ અંત આવ્યો છે.
