નવી દિલ્હી ખાતે સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન ઉત્તર પ્રદેશમાં મતદાર યાદીમાંથી મતદારોના નામ કમી કરવા માટે વપરાતા ફોર્મ-૭ ના જથ્થાબંધ દુરુપયોગનો ગંભીર મુદ્દો પ્રકાશમાં આવ્યો હતો. અરજદારોના વકીલે કોર્ટનું ધ્યાન દોર્યું હતું કે એક જ વિધાનસભા મતવિસ્તારમાં ચોક્કસ સમુદાયના સભ્યોને લક્ષ્ય બનાવીને સેંકડો વાંધા અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી છે. આ અરજીઓમાં બૂથ-લેવલ અધિકારીઓની સહીઓની બનાવટી હોવાની અને ચૂંટણી પંચના સોગંદનામામાં પણ ભિન્નતાઓ હોવાની શંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. વકીલે આ સમગ્ર પ્રક્રિયાને પૂર્વ-નિયોજિત કાવતરું ગણાવતા જણાવ્યું હતું કે અગાઉ તેલંગાણા અને કર્ણાટકમાં આવા જ કેસોમાં એફઆઈઆર નોંધવાના આદેશ અપાયા હતા, પરંતુ ઉત્તર પ્રદેશમાં પૂરતી કાર્યવાહીના અભાવે ન્યાયિક હસ્તક્ષેપની અનિવાર્યતા ઉભી થઈ છે.
ચૂંટણી પંચ તરફથી ઉપસ્થિત વરિષ્ઠ વકીલ ડી. એસ. નાયડુએ જથ્થાબંધ ફોર્મ-૭ રજૂ થયા હોવાની વાત સ્વીકારી હતી, પરંતુ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે પંચ દ્વારા આ અરજીઓ પર કોઈ જ નકારાત્મક પગલાં લેવામાં આવ્યા નથી. તેમણે કોર્ટને જણાવ્યું કે ચૂંટણી અધિકારીઓએ તમામ અરજીઓની ઝીણવટભરી ચકાસણી કરી હતી અને તે ખોટી સાબિત થતાં તેના પર આગળની કોઈ કાર્યવાહી રોકી દેવાઈ હતી. પંચે એમ પણ જણાવ્યું કે જો આ અંગે કોઈ ઔપચારિક ફરિયાદ મળશે તો તેની ગંભીરતાથી તપાસ કરવામાં આવશે. નોંધનીય છે કે, કાયદાકીય જોગવાઈઓ મુજબ 'ફોર્મ-૭' એ મતદાર યાદીમાંથી નામ કમી કરવા કે વાંધો લેવા માટેનું નિર્ધારિત પત્રક છે, જેમાં નિયમો અનુસાર વાજબી કારણો અને પુરાવા હોવા અનિવાર્ય છે.
સમગ્ર પ્રકરણની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્ય કાંતની આગેવાની હેઠળની ત્રણ સભ્યોની વિશેષ બેન્ચે આ મામલે સખત રૂખ અપનાવ્યો છે. કોર્ટે નિર્દેશ આપ્યો છે કે ઉત્તર પ્રદેશમાં સામે આવેલી આ અનિયમિતતાઓની તમામ વિગતો અને ફરિયાદો એક લેખિત નોટ દ્વારા ચૂંટણી પંચના વરિષ્ઠ વકીલને સત્તાવાર રીતે સોંપવામાં આવે. આ નોટ મળ્યા બાદ ચૂંટણી પંચે તમામ તથ્યોની ચકાસણી કરીને તાત્કાલિક ધોરણે જરૂરી સુધારાત્મક પગલાં લેવાના રહેશે અને ત્યારબાદ કોર્ટ સમક્ષ પોતાનો કમ્પ્લાયન્સ રિપોર્ટ એટલે કે પાલન અહેવાલ પણ રજૂ કરવાનો રહેશે. ચૂંટણી વ્યવસ્થાની પવિત્રતા જાળવી રાખવા માટેનો આ ચુકાદો લોકશાહીના હિતમાં અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે.
