કેનેડામાં યોજાયેલી એલિસિન ઇન્ક્વાયરી (Allison Inquiry) દરમિયાન મેટરનલ-ફેટલ મેડિસિનના નિષ્ણાત ડૉ. જેમ્સ થોર્પે ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગ અને તબીબી સંશોધનો વચ્ચેના સંબંધો પર ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. તેમણે પોતાના પ્રવચનમાં જણાવ્યું હતું કે ફાર્મા કંપનીઓ દ્વારા તબીબી જર્નલ્સના પીઅર રિવ્યુઅર્સને આપવામાં આવતા નાણાકીય ભંડોળને કારણે સ્વતંત્ર તબીબી સંશોધનની વિશ્વસનીયતા જોખમમાં મુકાઈ છે. ડૉ. થોર્પે આ પરિસ્થિતિને અત્યંત ગંભીર હિતોના સંઘર્ષ (Conflict of Interest) તરીકે ઓળખાવી હતી અને આરોપ લગાવ્યો હતો કે આ નાણાકીય વ્યવહારોનો ઉપયોગ કોવિડ-૧૯ રસીઓની આડઅસરો અને તેની સુરક્ષા વિશેના સત્યોને છુપાવવા માટે કરવામાં આવ્યો છે.
આ વિવાદના કેન્દ્રમાં વર્ષ ૨૦૨૪નો એક JAMA અભ્યાસ રહેલો છે, જેમાં વર્ષ ૨૦૨૦ થી ૨૦૨૨ દરમિયાન ચારેય મોટા તબીબી જર્નલ્સના યુ.એસ. પીઅર રિવ્યુઅર્સને ફાર્મા ઉદ્યોગ દ્વારા કુલ ૧.૦૬ અબજ ડોલરની ચૂકવણી કરવામાં આવી હોવાનો ખુલાસો થયો હતો. જો કે, આ ભંડોળનો મોટો હિસ્સો સંશોધન કાર્ય માટે હતો અને આ અભ્યાસમાં એવો કોઈ સીધો પુરાવો નહોતો મળ્યો કે રસીના કવરેજને પ્રભાવિત કરવા માટે સમીક્ષકોને ઘૂસ આપવામાં આવી હતી. તેમ છતાં, ડૉ. થોર્પે આંકડાઓની આ ભિન્નતાને ટાંકીને દાવો કર્યો હતો કે વૈજ્ઞાનિક જર્નલ્સમાં પ્રકાશિત થતા સંશોધનો પાછળ 'બિગ ફાર્મા' (Big Pharma) નો પ્રભાવ એટલો પ્રબળ છે કે તે સામાન્ય જનતા સમક્ષ સાચી માહિતી આવવા દેતો નથી.
ડૉ. થોર્પની આ વિસ્ફોટક સાક્ષીએ વૈજ્ઞાનિક અને તબીબી જગતમાં એક નવી ચર્ચા જગાવી દીધી છે, ખાસ કરીને ગર્ભવતી મહિલાઓ અને કોવિડ રસીની સુરક્ષાને લગતા પ્રકાશિત અહેવાલો સામે શંકાના વાદળો ઘેરાયા છે. જ્યારે તબીબી નિષ્ણાતો વૈજ્ઞાનિક સંશોધનોની પારદર્શિતા પર ભાર મૂકે છે, ત્યારે આવા આક્ષેપો ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગની કાર્યપૈકી અને જર્નલ્સની પિયર-રિવ્યુ પ્રક્રિયા પર લાંબા ગાળાની અસરો છોડી શકે છે. આ ઘટનાએ તબીબી ક્ષેત્રે સ્વતંત્ર સંશોધનને પ્રોત્સાહન આપવા અને ફાર્મા ફંડિંગમાં કડક નિયમનો લાવવાની જરૂરિયાતને વધુ એકવાર ઉજાગર કરી છે.
