અમદાવાદ ખાતે યોજાયેલા એક વિશેષ સ્મૃતિ વ્યાખ્યાન સમારોહમાં દિવંગત શાંતિ કાર્યકર અને મહિલા અધિકારોના પ્રખર સમર્થક ડૉ. કૃષ્ણા આહુજા-પટેલને શ્રદ્ધાંજલિ આપવામાં આવી રહી હતી. આ ગરિમાપૂર્ણ કાર્યક્રમમાં તેમના જ વારસાને આગળ વધારતી પૌત્રી નિઆ પટેલને ભારતીય મહિલાઓની સ્થિતિ અને વિકાસના નામે થઈ રહેલી જંગલની કપાત જેવા ગંભીર મુદ્દાઓ પર પોતાના વિચારો રજૂ કરવા આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ, જ્યારે નિઆ સમાજ અને પર્યાવરણના આ સળગતા પ્રશ્નો પર વાત કરી રહી હતી, ત્યારે એક પુરૂષ મહેમાને તેમને અચાનક અટકાવીને ભાષણ ટૂંકાવી દેવા અને બેસી જવાનું કહ્યું હતું. પોતાની જ દાદીના સ્મરણાર્થે યોજાયેલા કાર્યક્રમમાં થયેલા આ અણધાર્યા અને અસભ્ય વર્તને નિઆ સહિત ઉપસ્થિત સૌ કોઈને આશ્ચર્યમાં મૂકી દીધા હતા.
આ સમગ્ર ઘટના બાદ નિઆ પટેલે સોશિયલ મીડિયા પર એક વીડિયો શેર કર્યો હતો જે જોતજોતામાં વાયરલ થઈ ગયો અને તેને એક મિલિયનથી વધુ વ્યૂઝ મળ્યા છે. આ વીડિયોમાં તેમણે આ અનુભવને 'જીવંત પ્રક્રિયામાં કોઈ મહિલાના અવાજને દબાવવા' સમાન ગણાવ્યો છે. નિઆના મતે, આ ઘટના માત્ર એક વ્યક્તિગત અવરોધ નથી, પરંતુ તે લિંગ ન્યાયની વાતો કરતી સંસ્થાઓના વાસ્તવિક વ્યવહાર અને સૈદ્ધાંતિક વચનો વચ્ચેની મોટી ખીણને ઉજાગર કરે છે. જે ડૉ. કૃષ્ણા આહુજા-પટેલે આખી જિંદગી મહિલાઓના અધિકારો અને સમાનતા માટે સંઘર્ષ કર્યો, તે જ મહાનુભાવની સ્મૃતિમાં જો કોઈ મહિલા વક્તાને સન્માનપૂર્વક સાંભળવામાં ન આવે તો તેવા આયોજનોનો અર્થ જ શું રહે છે તેવો તીખો સવાલ તેમણે ઉઠાવ્યો છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે, ડૉ. કૃષ્ણા આહુજા-પટેલ એક વૈશ્વિક વ્યક્તિત્વ હતા જેમણે અલીગઢથી રાજકીય વિજ્ઞાનનો અભ્યાસ કર્યા બાદ જિનીવામાંથી આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોમાં પીએચડી અને લંડનની ઇનર ટેમ્પલમાંથી કાયદાની તાલીમ મેળવી હતી. તેમણે અંદાજે 25 વર્ષ સુધી સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) સાથે કામ કર્યું હતું અને 2001 થી 2004 દરમિયાન 'વિમેન્સ ઇન્ટરનેશનલ લીગ ફોર પીસ એન્ડ ફ્રીડમ' (WILPF)ના અધ્યક્ષ પદે રહીને વર્ષ 2005માં નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર માટે વૈશ્વિક સ્તરે નામાંકન મેળવ્યું હતું. તેમની આ અદ્ભુત વિરાસતને યાદ કરતા નિઆએ જણાવ્યું કે, દાદીમાના કાર્યોને માત્ર ઇતિહાસના પૃષ્ઠોમાં યાદ કરવા પૂરતા મર્યાદિત ન રાખવા જોઈએ, પરંતુ વર્તમાન સમયમાં પણ મહિલાઓના અવાજને માન આપવું તે જ તેમને સાચી શ્રદ્ધાંજલિ છે. આ ઘટનાએ સાબિત કરી દીધું છે કે મહિલા સશક્તિકરણની દિશામાં હજુ ઘણું બધું કરવાનું બાકી છે અને વાસ્તવિક પરિવર્તન માટે વિચારસરણી બદલવી અનિવાર્ય છે.
