ભારતીય નૌકાદળ દ્વારા હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં પોતાની રક્ષણાત્મક તાકાતને અજેય બનાવવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન સર કરવામાં આવ્યું છે. ફ્રાન્સમાં નિર્મિત અત્યાધુનિક રાફેલ મરીન ફાઇટર એરક્રાફ્ટે ગુરુવારે (૨૯ ઓક્ટોબર) ભારતના ગૌરવ સમાન સ્વદેશી વિમાનવાહક જહાજ INS વિક્રાંત પર સફળતાપૂર્વક ઉતરાણ કરીને નવો ઇતિહાસ રચ્યો છે. હાલમાં ગોવા ખાતે આ વિમાનના ફ્લાઇટ ટ્રાયલ ચાલી રહ્યા છે, જેનો મુખ્ય હેતુ INS વિક્રાંત પરથી આ વિમાનના સંચાલન માટે જરૂરી ટેકનિકલ ફેરફારો અને તેની કાર્યક્ષમતાનું સચોટ મૂલ્યાંકન કરવાનો છે. આ સફળ પરીક્ષણ ભવિષ્યમાં નૌકાદળના કાફલામાં આ શક્તિશાળી વિમાનના પૂર્ણ-કક્ષાના સમાવેશ માટેનો રસ્તો સાફ કરશે.
આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ પાછળ ભારત અને ફ્રાન્સ વચ્ચે ૨૮ એપ્રિલ, ૨૦૨૫ ના રોજ થયેલો રૂ. ૬૩,૦၀၀ કરોડનો વિશાળ સંરક્ષણ કરાર મુખ્ય આધાર સ્તંભ છે. આ કરાર હેઠળ ભારતીય નૌકાદળ માટે કુલ ૨૬ રાફેલ વિમાનોની ખરીદી કરવામાં આવી રહી છે, જેમાં ૨૨ સિંગલ-સીટ ફાઇટર જેટ અને ૪ ટ્વીન-સીટ ટ્રેનર વિમાનોનો સમાવેશ થાય છે. આ વ્યાપક રક્ષણાત્મક પેકેજમાં અત્યાધુનિક શસ્ત્રો, સિમ્યુલેટર, વિશેષ તાલીમ અને લોજિસ્ટિક્સ સપોર્ટ પણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે. આગામી ૨૦૩૦ સુધીમાં આ તમામ વિમાનોની ડિલિવરી પૂર્ણ થઈ જશે અને આ માટે ભારતીય નૌકાદળના કુશળ જવાનોને ફ્રાન્સ તેમજ ભારતમાં ખાસ તાલીમ પણ આપવામાં આવી રહી છે.
આ સંરક્ષણ સોદાની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તેમાં 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' અંતર્ગત ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફરની પણ વિશેષ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. આ કરાર અંતર્ગત ભારતમાં જ રાફેલના ફ્યુઝલેજ (વિમાનનું મુખ્ય માળખું) બનાવવા માટેની અત્યાધુનિક સુવિધા ઊભી કરવામાં આવશે, તેમજ એન્જિન, સેન્સર અને શસ્ત્રોના જાળવણી તથા સમારકામ માટેના હબ પણ સ્થાપિત કરાશે. અગાઉ માત્ર ફ્રેન્ચ નૌકાદળ દ્વારા જ સંચાલિત થતું રાફેલ મરીન હવે INS વિક્રાંત પર તૈનાત થવાથી ભારતની હવાઈ સુરક્ષા અને સમુદ્ર તેમજ જમીન પર ચોકસાઈપૂર્વક પ્રહાર કરવાની ક્ષમતા અકલ્પનીય રીતે વધી ગઈ છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની વ્યૂહાત્મક પકડને વધુ મજબૂત કરશે.
