સોમનાથ મંદિર અને તેના ૫૦૦ મીટરના પવિત્ર યાત્રામાર્ગો પર નોનવેજ ખાદ્યપદાર્થોના વેચાણ પરના પ્રતિબંધના કેસમાં શુક્રવારે ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં અત્યંત રોમાંચક અને નાટકીય કાનૂની ઘટનાક્રમ જોવા મળ્યો હતો. ગીર સોમનાથ જિલ્લાના પ્રભાસ પાટણમાં સોમનાથ મંદિરની આસપાસ નોનવેજ પીરસતી હોટેલો અને રેસ્ટોરાંના માલિકો દ્વારા હાઈકોર્ટમાં અરજી દાખલ કરવામાં આવી હતી. આ અરજી પર સુનાવણી કરતા બપોરે આશરે ૩ વાગ્યે જસ્ટિસ નિશા એમ. ઠાકોરે હોટેલ માલિકોની અરજી મંજૂર કરી હતી અને જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ દ્વારા નોનવેજ વેચાણ પર પ્રતિબંધ મૂકતું જાહેરનામું રદ કર્યું હતું. આ નિર્ણયથી વેપારીઓને મોટી રાહત મળી હતી અને તેઓને કાયદેસરનો ધંધો કરવાની છૂટ મળ્યાનો અહેસાસ થયો હતો.
જો કે, આ ચુકાદા બાદ રાજ્ય સરકારના કાનૂની તંત્ર દ્વારા અત્યંત ત્વરિત અને આક્રમક કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી હતી. એડવોકેટ જનરલ કમલ ત્રિવેદી અને સરકારી વકીલ જી.એચ. વિરકે અન્ય કાનૂની કામકાજ બાજુ પર રાખીને આ ચુકાદાને પડકારવા માટે તાત્કાલિક રણનીતિ બનાવી હતી. સિંગલ જજની બેન્ચે ચુકાદા પર વચગાળાની રોક મૂકવાનો ઇનકાર કરતા રાજ્ય સરકારે સમય ગુમાવ્યા વગર ચીફ જસ્ટિસ મનાશ રંજન પાઠક અને જસ્ટિસ નિર્ઝર દેસાઈની ડિવિઝન બેન્ચ સમક્ષ તાત્કાલિક અપીલ દાખલ કરી હતી. સાંજે આશરે ૫:૩૦ વાગ્યે શરૂ થયેલી આ પ્રક્રિયા અંતર્ગત માત્ર ચાર કલાકની અંદર જ એટલે કે સાંજે ૬:૪૫ વાગ્યે ડિવિઝન બેન્ચે સિંગલ જજના ચુકાદાના અમલ પર રોક લગાવી દીધી હતી, જેનાથી સોમનાથ ક્ષેત્રમાં નોનવેજ વેચાણ પરનો પ્રતિબંધ યથાવત રહ્યો હતો.
આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત ૧૦ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ના રોજ થઈ હતી, જ્યારે ગીર સોમનાથના કલેક્ટરે ભાલકા તીર્થ, ભીડિયા સર્કલ, ગીતા મંદિર અને ત્રિવેણી સંગમ સહિતના પવિત્ર માર્ગો પર નોનવેજ સંગ્રહ અને વેચાણ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. હોટેલ સંચાલકોએ તેને આજીવિકાના મૂળભૂત અધિકારનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું હતું, જ્યારે સામેપક્ષે રાજ્ય સરકારે દલીલ કરી હતી કે બાર જ્યોતિર્લિંગોમાં પ્રથમ એવા સોમનાથ અને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની લીલાભૂમિ પ્રભાસ ક્ષેત્રનું અસાધારણ આધ્યાત્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્ત્વ છે, તેથી તેને સામાન્ય વ્યાપારી નગર ન ગણી શકાય. આમ, બપોરે ૩ વાગ્યે હોટેલ માલિકોને મળેલી રાહત સાંજ સુધીમાં સ્થગિત થઈ જવાથી ધાર્મિક આસ્થા, વેપારની સ્વતંત્રતા અને જાહેર હિત વચ્ચેના સંતુલનની આ કાનૂની લડાઈમાં એક રોચક મોડ આવ્યો છે.
