આજના સમયમાં મધ્યમ વર્ગ મોટે ભાગે નોકરી ગુમાવવી, શેરબજારમાં કડાકો કે વધતી મોંઘવારીને જ આર્થિક અસલામતીનું મુખ્ય કારણ માને છે. પરંતુ, ગુજરાતના એક અનુભવી ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટે સોશિયલ મીડિયા પર એક ચોંકાવનારો ખુલાસો કર્યો છે કે આ તમામ મુશ્કેલીઓ કરતાં પણ ખતરનાક બાબત શોપિંગ, ફરવા જવા અને રોજિંદા જીવન માટે અતિશય લોન કે ઈએમઆઈ લેવાની વધતી જતી આદત છે. સ્માર્ટફોન ખરીદવાથી માંડીને વેકેશન કે લગ્ન ખર્ચ માટે 'નો-કોસ્ટ ઈએમઆઈ' કે પર્સનલ લોનનો આશરો લેવો સામાન્ય બની ગયો છે. ભલે આ હપ્તાઓ અલગ-અલગ જોવા પર નાના લાગે, પરંતુ તે એકઠા થઈને પરિવારની આર્થિક સ્થિરતાને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડે છે અને વ્યક્તિની નાણાકીય મુક્તતા છીનવી લે છે.
આ લાઈફસ્ટાઇલ ઈએમઆઈ કેવી રીતે સંકટ વધારે છે તેની સ્પષ્ટતા કરતા સીએ જણાવે છે કે જો અચાનક નોકરી છૂટી જાય કે બજારમાં મંદી આવે, તો જે લોકોની આવકનો મોટો હિસ્સો હપ્તા ભરવામાં જતો હોય તેઓ મૂળભૂત ખર્ચાઓ માટે પણ ફસાઈ જાય છે. મોંઘવારી વધતી વખતે અન્ન, ઈંધણ કે સ્વાસ્થ્યના ખર્ચ વધે તો વ્યક્તિ ખર્ચ ઘટાડવાનો પ્રયત્ન કરે છે, પરંતુ ઈએમઆઈ તો નિયમિત રીતે ભરવા જ પડે છે. આ ઈએમઆઈ ખુદ કોઈ આર્થિક કટોકટી નથી સર્જતા, પરંતુ જ્યારે કટોકટી આવે ત્યારે તેની પીડા અને મુશ્કેલી અનેકગણી વધારી દે છે. આ જોખમથી બચવા માટે કુલ આવકના 30% થી ઓછું ઈએમઆઈ ભારણ સલામત માનવામાં આવે છે, જ્યારે 40% થી વધુ ચેતવણી અને 50% થી વધુ હિસ્સો ઉચ્ચ જોખમ રૂપ ગણાય છે.
આ નાણાકીય જોખમથી સુરક્ષિત રહેવા માટે મધ્યમ વર્ગીય પરિવારોએ પોતાની આર્થિક પ્રાથમિકતાઓ બદલવાની જરૂર છે. મહિનો પૂરો થતાં પહેલાં જ ખાતું ખાલી થઈ જવું અને ક્રેડિટ કાર્ડનો સહારો લેવો એ મોટી ફાઈનાન્સિયલ કમિટમેન્ટની નિશાની છે. આ સ્થિતિ સુધારવા માટે ઈએમઆઈ ભર્યા પછી ખર્ચ કરવાને બદલે, સૌથી પહેલાં ઓછામાં ઓછા છ મહિનાના આવશ્યક ખર્ચ જેટલું ઇમરજન્સી ફંડ ઊભું કરવું જોઈએ. ક્રેડિટ કાર્ડના દેવા અને ટૂંકા ગાળાની લોન સહિતના કુલ ઈએમઆઈની ગણતરી ચોકસાઈથી કરવી અનિવાર્ય છે. શેરબજારનો કડાકો કે મોંઘવારી આપણા હાથમાં નથી, પરંતુ લાઈફસ્ટાઇલ પાછળ કેટલા નાણાં ખર્ચવા તે સંપૂર્ણપણે આપણા નિયંત્રણમાં છે.
