અમેરિકાના રેલવે ઈતિહાસમાં ૧૮૩૫માં બનેલો 'થોમસ વાયાડક્ટ' પુલ એન્જિનિયરિંગ ક્ષેત્રે એક અદ્ભુત ક્રાંતિનું પ્રતીક છે. બાલ્ટીમોર એન્ડ ઓહાયો રેલવે માટે મેરીલેન્ડની પાટાપસ્કો નદી પર જ્યારે આ વિશાળ વળાંકવાળા રેલવે પુલ બનાવવાની કલ્પના રજૂ થઈ, ત્યારે મોટાભાગના લોકો તેની મજબૂતાઈ સામે શંકા વ્યક્ત કરી રહ્યા હતા. તે જમાનામાં સીધી રેખાઓ અને જાણીતી પદ્ધતિઓથી પુલ બનાવવાનો રિવાજ હતો, તેથી ૬૩,૦૦૦ ટન ગ્રેનાઈટ પથ્થરોથી બનેલો આ વળાંકવાળો પથ્થરનો પુલ ભારે વજન વહન કરી શકશે નહીં તેવી વ્યાપક માન્યતા હતી. શંકાસ્પદોએ તો આ જોખમી પ્રોજેક્ટને 'લેટ્રોબ્સ ફોલી' (Latrobe's Folly) જેવું ઉપનામ પણ આપી દીધું હતું, કારણ કે તેમને ખાતરી હતી કે આ અસામાન્ય ડીઝાઈન ધારાશાયી થઈ જશે.
પરંતુ સમયની સાથે આ પુલે પોતાના શંકાસ્પદોને ખોટા સાબિત કરી દીધા અને રેલવે ટેકનોલોજીના બદલાતા યુગ તથા ભારેભખ્ખર લોકોમોટિવ્સના સતત ભાર વચ્ચે પણ અડીખમ ઊભો રહ્યો. આ પુલનું નિર્માણ બાલ્ટીમોર એન્ડ ઓહાયો રેલવેના પ્રથમ પ્રમુખ ફિલિપ ઈ. થોમસના નામ પર કરવામાં આવ્યું હતું, જેણે તે સમયના અદભુત મેસનરી કૌશલ્ય અને પથ્થરની કલાનું ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું. આજના આધુનિક યુગમાં પણ જ્યારે ૧૯મી સદીના ઘણા માળખાઓ નષ્ટ થઈ ચૂક્યા છે અથવા બદલવા પડ્યા છે, ત્યારે આ ગ્રેનાઈટ જાઈન્ટ આજે પણ સક્રિય રેલવે નેટવર્કનો ભાગ બનીને અવિરત સેવા આપી રહ્યો છે, જે તેની મજબૂત સામગ્રી અને દીર્ઘદ્રષ્ટિપૂર્ણ ડીઝાઈનની સાક્ષી પૂરે છે.
આ ભવ્ય ઐતિહાસિક વિરાસતના સાંસ્કૃતિક અને ઐતિહાસિક મહત્વને ધ્યાનમાં રાખીને ૨૮ જાન્યુઆરી, ૧૯૬૪ના રોજ તેને નેશનલ હિસ્ટોરિક લેન્ડમાર્ક તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. આ પુલ માત્ર ભૂતકાળની એન્જિનિયરિંગ કુશળતાની યાદ અપાવતો નથી, પરંતુ તે એ વાતનું પણ ઉત્તમ ઉદાહરણ છે કે કેવી રીતે ઐતિહાસિક માળખાઓને સુરક્ષિત રાખીને આધુનિક પરિવહનની જરૂરિયાતો સાથે જોડી શકાય છે. લગભગ બે સદીઓ વીતી ગયા પછી પણ આજે આ ગ્રેનાઈટ બ્લોક્સથી બનેલો પુલ તેના મૂળ હેતુને સાર્થક કરી રહ્યો છે અને આજના એન્જિનિયરોને ભવિષ્યની ટકાઉ રચનાઓ માટે પ્રેરણા પૂરી પાડી રહ્યો છે.
