ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતે મુકેશ અંબાણીની રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ અને તેના સહયોગીઓ તથા કેન્દ્ર સરકાર વચ્ચે ચાલી રહેલા વર્ષો જૂના કૃષ્ણા-ગોદાવરી (કેજી) બેસિન ગેસ માઇગ્રેશન વિવાદનો સૌહાર્દપૂર્ણ ઉકેલ લાવવા માટે પૂર્વ ન્યાયાધીશ રંજના પ્રકાશ દેસાઈની મધ્યસ્થ તરીકે નિમણૂક કરી છે. ચીફ જસ્ટિસ સૂર્ય કાંત અને ન્યાયાધીશોની બેન્ચે આ નિર્ણય લીધો હતો કારણ કે અગાઉ બંને પક્ષો વાટાઘાટો દ્વારા કોઈ સંતોષકારક કે સ્વીકાર્ય ઉકેલ પર પહોંચવામાં નિષ્ફળ રહ્યા હતા. કોર્ટે મધ્યસ્થતા પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માટે બંને પક્ષો દ્વારા સૂચવવામાં આવનાર બે ડોમેન નિષ્ણાતોની સહાય લેવા પણ સૂચના આપી છે, જેથી આ જટિલ વ્યાપારી અને કાનૂની વિવાદનો વહેલી તકે યોગ્ય નિકાલ આવી શકે.
આ સમગ્ર વિવાદની શરૂઆત નવેમ્બર ૨૦૧૬માં થઈ હતી, જ્યારે તેલ મંત્રાલયે ઓએનજીસી (ONGC) ના બાજુના બ્લોક્સમાંથી કેજી-ડી૬ બ્લોકમાં ગેસ સ્થાનાંતરિત થવાના આક્ષેપ સાથે રિલાયન્સ-બીપી-નિકો કન્સોર્ટિયમ સામે ૧.૫૫ અબજ ડોલરની માગણી કરી હતી. સરકારનો આરોપ હતો કે કન્સોર્ટિયમે એવા ગેસનો નિકાલ કર્યો છે જેના પર તેનો કોઈ અધિકાર ન હતો અને જસ્ટિસ એ.પી. શાહ સમિતિના અહેવાલ મુજબ કંપનીએ આનાથી અન્યાયી લાભ મેળવ્યો છે. જો કે, વર્ષ ૨૦૧૮માં એક આંતરરાષ્ટ્રીય લવાડ ટ્રિબ્યુનલે સરકારના આ દાવાને ફગાવી દીધો હતો અને કન્સોર્ટિયમની તરફેણમાં ચુકાદો આપ્યો હતો. ત્યારબાદ આ મામલો દિલ્હી હાઈકોર્ટ અને સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચ્યો હતો, જ્યાં હાઈકોર્ટે અગાઉના લવાદી પુરસ્કારને રદ કર્યો હતો અને તે સામે કંપનીઓએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ દાખલ કરી હતી.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન એટર્ની જનરલ આર. વેંકટરામણીએ કેન્દ્ર સરકાર તરફથી મધ્યસ્થતાની પ્રક્રિયામાં સંપૂર્ણ સહકાર આપવાની ખાતરી આપી છે. અદાલતે બંને પક્ષોને આગામી શુક્રવાર અથવા શનિવાર સુધીમાં જસ્ટિસ રંજના દેસાઈનો સંપર્ક કરવા અને તેમની અનુકૂળતા મુજબ કાર્યવાહીની તારીખ અને સમય નક્કી કરવા જણાવ્યું છે. રિલાયન્સ આ કેજી-ડી૬ બ્લોકનું સંચાલન ૬૦ ટકા હિસ્સા સાથે કરે છે, જ્યારે બીપી પાસે ૩૦ ટકા અને નિકો રિસોર્સિસ પાસે બાકીનો ૧૦ ટકા હિસ્સો છે. આ ઉચ્ચસ્તરીય મધ્યસ્થતા દ્વારા દેશના ઉર્જા ક્ષેત્રના આ સૌથી મોટા વિવાદમાંથી કોઈ સકારાત્મક અને વ્યાપારી રીતે વ્યવહારુ ઉકેલ બહાર આવશે તેવી વ્યાપક આશા સેવવામાં આવી રહી છે.
