ગુજરાતમાં જન્મેલા અને હાલ યુનાઇટેડ કિંગડમનું નાગરિકત્વ ધરાવતા એક ઓસીઆઈ (OCI) કાર્ડ ધારકે ભારતની પ્રવર્તમાન સામાજિક પરિસ્થિતિ પર ગંભીર સવાલો ઉઠાવતી એક જાહેરહિતની રિટ અરજી (PIL) ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં દાખલ કરી છે. વડોદરાના કરજણ વિસ્તારમાં રહેતા આ અરજદારે ભારતની મહિલાઓ, બાળકો અને છેવાડાના લોકોની સ્થિતિ કથળી હોવાના તેમજ દેશમાં કાયદા વગરના સમાજ જેવું વાતાવરણ હોવાના આક્ષેપો કર્યા હતા. આ અરજીમાં ગુજરાત રાજ્ય, પોલીસ કમિશનર, ફૂડ એન્ડ ડ્રગ કંટ્રોલ એડમિનિસ્ટ્રેશન, માનવ અધિકાર આયોગ સહિતના અનેક મહત્વના વિભાગોને પક્ષકાર તરીકે જોડવામાં આવ્યા છે, જેને લઈને ન્યાયિક વર્તુળોમાં પણ ચર્ચા જાગી છે.
આ કેસની સુનાવણી દરમિયાન હાઈકોર્ટે અરજદારની કાયદાકીય સ્થિરતા અને અધિકારોને લઈને ઘણા વેધક સવાલો પૂછ્યા હતા. અદાલતે અરજદારને ટકોર કરી હતી કે તેઓ માત્ર એક વર્ષ અને પંદર દિવસ જેટલા સમયથી ભારતમાં રહ્યા છે, તો આટલા ટૂંકા સમયમાં તેઓ ભારતની વાસ્તવિક પરિસ્થિતિ વિશે કેટલું જાણી શકે? વધુમાં, અદાલતે એવો મૂળભૂત મુદ્દો પણ ઉઠાવ્યો હતો કે જે વ્યક્તિ ભારતીય નાગરિક નથી અને દેશમાં મતદાનનો અધિકાર પણ ધરાવતી નથી, તે વ્યક્તિ ભારતની અદાલતમાં આવી જાહેરહિતની અરજી દાખલ કરવા માટે કાયદાકીય રીતે સક્ષમ છે કે કેમ? રાજ્ય સરકાર તરફથી પણ રજૂઆત કરવામાં આવી હતી કે ઓસીઆઈ કાર્ડ ધારકોના હક્કો ખૂબ જ મર્યાદિત હોય છે અને તેમને માત્ર દેશમાં રહેવાની જ મંજૂરી મળે છે, સંપૂર્ણ નાગરિકતા કે રાજકીય હકો મળતા નથી.
સમગ્ર સુનાવણીના અંતે ગુજરાત હાઈકોર્ટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ટકોર કરતા જણાવ્યું હતું કે અન્ય દેશના નાગરિકો ભારત દેશની આંતરિક બાબતોમાં દખલંદાજી કરી શકે નહીં. અદાલતે અરજદાર તેમજ રાજ્ય સરકાર બંનેને કાયદાકીય દસ્તાવેજો સાથે એ સાબિત કરવા જણાવ્યું છે કે શું કોઈ ઓસીઆઈ કાર્ડ ધારક ભારતીય નાગરિકોના હિત માટે આવી પીઆઈએલ કરી શકે છે કે નહીં. આ અતિ સંવેદનશીલ અને કાયદાકીય રીતે મહત્વના મામલામાં ગુજરાત સરકારને આગામી ૭મી ડિસેમ્બરના રોજ પોતાનું વિગતવાર સોગંદનામું રજૂ કરવા આદેશ આપવામાં આવ્યો છે, અને હાલ આ કેસની વધુ સુનાવણી તે તારીખ સુધી મુલતવી રાખવામાં આવી છે.
