વૈશ્વિક રાજકારણ અને અર્થવ્યવસ્થામાં બદલાતા સમીકરણો વચ્ચે કેનેડાના વડા પ્રધાન માર્ક કાર્ની અને યુરોપિયન કમિશનના પ્રમુખ ઉર્સુલા વોન ડેર લેયને કેનેડા અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) વચ્ચેના સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવાની દિશામાં મોટું પગલું ભર્યું છે. મોન્ટ્રિલમાં મળેલી આ ઉચ્ચસ્તરીય બેઠકનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આક્રમક વેપાર યુદ્ધ અને પરંપરાગત સહયોગીઓ પર વધતા જતા આર્થિક દબાણ સામે બંને પ્રદેશોની આર્થિક સાર્વભૌમત્વનું રક્ષણ કરવાનો છે. આ પ્રસ્તાવિત ભાગીદારી હેઠળ કેનેડાને યુરોપિયન યુનિયનનું પ્રથમ 'એસોસિયેટ મેમ્બર' બનાવવાની વિચારણા ચાલી રહી છે, જેનાથી ઔપચારિક સભ્યપદ વગર જ કેનેડા EU બ્લોકની વધુ નજીક આવી શકશે. આ ઉપરાંત, વ્યાપાર, રક્ષણ, ક્રિટિકલ મિનરલ્સ, ટેકનોલોજી અને સંશોધન ક્ષેત્રે પરસ્પર સહયોગ વધારવા માટે 'એલાયન્સ ફોર ધ ફ્યુચર' નામના વ્યાપક માળખાને પણ સમર્થન આપવામાં આવ્યું છે.
આ બેઠક દરમિયાન યુરોપિયન કમિશનના પ્રમુખ ઉર્સુલા વોન ડેર લેયને સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચેતવણી આપી હતી કે, જ્યારે વેપારને આર્થિક દબાણનું હથિયાર બનાવવામાં આવે છે, ત્યારે સામાન્ય નાગરિકો અને પરિવારોએ સુપરમાર્કેટથી લઈને કાર ખરીદવા સુધીની દરેક ચીજવસ્તુ માટે ભારે કિંમત ચૂકવવી પડે છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ઊર્જા, સેમિકન્ડક્ટર્સ અને ક્રિટિકલ મિનરલ્સ માટે એક જ સપ્લાયર પર નિર્ભર રહેતા દેશો સામે આર્થિક જોડાણોનો દબાણના સાધન તરીકે દુરુપયોગ થઈ રહ્યો છે. બીજી તરફ, કેનેડાના વડા પ્રધાન માર્ક કાર્નીએ જણાવ્યું હતું કે આ ગાઢ ભાગીદારી કેનેડાને કોઈપણ પ્રકારના આર્થિક આંચકાઓ ઝીલવામાં અને વિદેશી સરકારો તથા શક્તિશાળી ટેકનોલોજી કંપનીઓના દબાણ સામે ટકી રહેવામાં મદદ કરશે. જો કે, અમેરિકા તરફથી આ પ્રસ્તાવને 'શત્રુતાપૂર્ણ પગલું' ગણાવીને યુરોપ પર ટેરિફ નાખવાની ધમકી પણ આપવામાં આવી છે, છતાં કેનેડિયન સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે યુરોપ સાથેના આ સંબંધો કોઈના વિરોધમાં નહીં પરંતુ પરસ્પર હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને વિકસાવવામાં આવી રહ્યા છે.
આ પ્રસ્તાવિત 'એસોસિયેટ મેમ્બરશિપ' મોડેલને લઈને યુરોપિયન યુનિયનના કેટલાક સભ્ય દેશોમાં વિરોધ અથવા મતભેદો પણ જોવા મળી રહ્યા છે, તેમ છતાં બંને નેતાઓ આ સંબંધોને સર્વોચ્ચ સ્તરે લઈ જવા માટે કટિબદ્ધ છે. પ્રસ્તાવના ભાગરૂપે કેનેડિયન કંપનીઓ અને સંશોધકોને યુરોપના સુપરકમ્પ્યુટર્સ નેટવર્કની એક્સેસ આપવા તેમજ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને ક્રિટિકલ મિનરલ્સના ક્ષેત્રે સપ્લાય ચેઈનને મજબૂત કરવાના કરારો પર કામ ચાલી રહ્યું છે. હાલમાં કેનેડાની નિકાસનો મોટો હિસ્સો અમેરિકા પર નિર્ભર છે, ત્યારે માર્ક કાર્ની આગામી દાયકામાં અન્ય દેશોમાં નિકાસ διગણી કરીને અમેરિકા પરનું આ પરાવલંબન ઘટાડવા માંગે છે. અંતિમ સ્વરૂપ પામનારી આ ભાગીદારી આગામી સમયમાં વૈશ્વિક વેપાર અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રે એક નવા યુગનો આરંભ કરશે તેવું નિષ્ણાતો માની રહ્યા છે.
