વૈશ્વિક સ્તરે ખાસ કરીને યુરોપ, ઉત્તર અમેરિકા અને અન્ય વિકસિત રાષ્ટ્રોમાં વસ્તીનું વધતું જતું સરેરાશ આયુષ્ય હવે લોકશાહી અને રાજકીય અર્થવ્યવસ્થા માટે એક મોટો પડકાર બની રહ્યું છે. ઓક્સફોર્ડ યુનિવર્સિટીના તુલનાત્મક રાજકીય અર્થશાસ્ત્ર અને સામાજિક નીતિના પ્રોફેસર ટિમ વ્લંડાસે આ સ્થિતિને 'જેરોન્ટોનોમિયા' (Gerontonomia) તરીકે ઓળખાવી છે. આનો અર્થ એ છે કે સમાજમાં પેન્શન પર નિર્ભર એવા વરિષ્ઠ નાગરિકોની સંખ્યા અને તેમનો મતદાર તરીકેનો પ્રભાવ એટલો મોટો થઈ ગયો છે કે સરકારોએ અનિવાર્યપણે તેમની નીતિઓ અને નાણાકીય પ્રાથમિકતાઓમાં ફેરફાર કરવો પડે છે. ઇટાલી, ફ્રાન્સ અને જર્મની જેવા દેશોમાં ૬૫ વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકોની વસ્તી ૨૦ થી ૨૫ ટકા સુધી પહોંચી ગઈ છે, જે ચૂંટણીના સમીકરણોને સીધી રીતે પ્રભાવિત કરે છે.
આ બદલાયેલી પરિસ્થિતિની સીધી અસર સરકારી બજેટ અને નીતિનિર્માણ પર પડે છે. વૃદ્ધ મતદારોની પ્રાથમિકતાઓ યુવાનો કરતા અલગ હોય છે; તેઓ પરિવાર, શિક્ષણ અને શ્રમ બજાર કરતાં પેન્શન અને નીચા ફુગાવાને વધુ મહત્ત્વ આપે છે. પરિણામે, ચૂંટણી જીતીને સત્તામાં આવતી સરકારી વ્યવસ્થાઓ મોટાભાગનું ભંડોળ જાહેર પેન્શન પાછળ ખર્ચે છે, જેના કારણે શિક્ષણ, કુટુંબ કલ્યાણ, સંશોધન અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જેવા વિકાસલક્ષી ક્ષેત્રોમાં રોકાણ માટે મર્યાદિત નાણાં જ બચે છે. વળી, વૃદ્ધ વસ્તી આર્થિક મંદીથી સુરક્ષિત હોવાથી, અર્થવ્યવસ્થા નબળી હોવા છતાં તેઓ સત્તાધારી પક્ષોને દંડિત કરતા નથી, જેનાથી બિનકાર્યક્ષમ સરકારો પણ સત્તામાં ટકી રહે છે. બીજી તરફ, અતિશય શ્રીમંતો પર ટેક્સ વધારવો એ એકમાત્ર ઉકેલ નથી કારણ કે પેન્શન અને સ્વાસ્થ્ય પાછળનો ખર્ચ એટલો વિશાળ છે કે માત્ર વેલ્થ ટેક્સથી તેને પહોંચી વળવું અશક્ય બને છે.
આ આર્થિક ઉપેક્ષા અને મોંઘવારીના માર વચ્ચે પિસાઈ રહેલા યુવાનો માટે હવે રાજકીય પ્રક્રિયા અસહ્ય બનતી જાય છે. યુવા વર્ગ આર્થિક અસલામતી, મોંઘા રહેઠાણ અને પ્રતિકૂળ શ્રમ બજારનો સામનો કરી રહ્યો છે, જ્યારે નીતિઓ તેમની તરફેણમાં બનતી નથી. આના પરિણામે યુવાનો પાસે મુખ્યત્વે ત્રણ રસ્તા બચે છે: પ્રથમ, મતદાનથી દૂર રહીને રાજકીય ઉદાસીનતા કેળવવી; બીજો, દેખાવો કે આંદોલનો દ્વારા વિરોધ નોંધાવવો; અને ત્રીજો તથા સૌથી ચિંતાજનક રસ્તો એ છે કે તેઓ પરંપરાગત પક્ષોથી વિમુખ થઈને જમણેરી કે ડાબેરી આત્યંતિક રાજકીય પક્ષો તરફ વળી રહ્યા છે. જો યુરોપ અને અન્ય વિકસિત દેશોએ લાંબા ગાળાના વિકાસ અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ જેવા યુગના પડકારો ઝીલવા હોય, તો માનવ મૂડી અને શિક્ષણ પાછળ પુનઃ રોકાણ કરવું અનિવાર્ય છે, અન્યથા અસંતુષ્ટ યુવાનોનું આત્યંતિક રાજકારણ તરફી વલણ લોકશાહી માટે જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
