રમતના મેદાન પર ભારતનું નામ રોશન કરનાર પંકજ અડવાણી આજે કોઈ પરિચયના મોહતાજ નથી. તેઓ અત્યાર સુધીમાં 28 વખત 'ઇન્ટરનેશનલ બિલિયર્ડ્સ એન્ડ સ્નૂકર ફેડરેશન' (IBSF) વર્લ્ડ ચેમ્પિયન રહી ચૂક્યા છે. તેમનો જન્મ 24 જુલાઈ 1985ના રોજ પુણેમાં એક સિંધી પરિવારમાં થયો હતો. શરૂઆતના વર્ષો કુવૈતમાં વિતાવ્યા બાદ તેમનો પરિવાર બેંગલુરુમાં આવીને સ્થાયી થયો હતો. તેમણે બેંગલુરુની ફ્રેન્ક એન્થોની પબ્લિક સ્કૂલમાંથી અભ્યાસ પૂરો કર્યો અને શ્રી ભગવાન મહાવીર જૈન કોલેજમાંથી કોમર્સમાં સ્નાતકની ડિગ્રી મેળવી હતી.
પંકજ અડવાણીના પરિવારમાં તેમના માતા કાજલ અડવાણી અને પિતા અર્જન અડવાણી હતા. દુઃખની વાત એ છે કે પંકજ જ્યારે માત્ર 6 વર્ષના હતા ત્યારે તેમના પિતાનું અવસાન થયું હતું. ત્યારબાદ તેમની માતાએ એકલા હાથે પંકજ અને તેમના મોટા ભાઈ ડૉ. શ્રી અડવાણીનો ઉછેર કર્યો હતો. પંકજને 10 વર્ષની ઉંમરે તેમના મોટા ભાઈ (જેઓ જાણીતા સ્પોર્ટ એન્ડ પરફોર્મન્સ સાયકોલોજિસ્ટ છે) દ્વારા આ રમતનો પરિચય કરાવવામાં આવ્યો હતો. આ રમત પ્રત્યેની તેમની કુશળતા જાણીને દિગ્ગજ કોચ અરવિંદ સાવુરે તેમને તાલીમ આપી હતી. મહેનતના જોરે પંકજે 11 વર્ષની વયે જ પોતાનો પહેલો ખિતાબ જીતી લીધો હતો અને 17 વર્ષની વયે સૌથી યુવા રાષ્ટ્રીય સ્નૂકર ચેમ્પિયન બનવાનું માન મેળવ્યું હતું.
તેમણે પોતાના શાનદાર કરિયરમાં બિલિયર્ડ્સમાં 20 વિશ્વ ખિતાબ અને સ્નૂકરમાં અનેક ટ્રોફી પોતાના નામે કરી છે. સૌથી વધુ વખત IBSF વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપ જીતવાનો વર્લ્ડ રેકોર્ડ પણ તેમના જ નામે છે. તેમની આ અદ્ભુત સિદ્ધિઓ માટે ભારત સરકારે તેમને 2004માં અર્જુન પુરસ્કાર, 2006માં મેજર ધ્યાનચંદ ખેલ રત્ન, 2009માં પદ્મ શ્રી અને 2018માં દેશના સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માનોમાંના એક એવા પદ્મ ભૂષણથી નવાજ્યા છે. બાળપણમાં પિતાની છત્રછાયા ગુમાવ્યા છતાં પરિવારના સાથ અને અડગ મનોબળથી પંકજે સાબિત કરી દીધું કે ધારેલું લક્ષ્ય ગમે તે ભોગે મેળવી શકાય છે.
