નવેમ્બરમાં યોજાનારી COP 31 ક્લાયમેટ સમિટ અગાઉ પ્રસિદ્ધ થયેલા એક રિપોર્ટમાં દુનિયાભરના દેશોને ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે ક્લાયમેટ ચેન્જને સત્તાવાર રીતે ગ્લોબલ હેલ્થ ઇમરજન્સી જાહેર કરવી જોઈએ. બ્રિટિશ મેડિકલ જર્નલ દ્વારા પ્રકાશિત આ મહત્વના રિપોર્ટમાં 30 દેશોના 146 રિસર્ચર્સે ભેગા મળીને દુનિયાની વસ્તી પર હવામાન બદલાવની અસરોનો ઊંડો અભ્યાસ કર્યો છે. રિપોર્ટ મુજબ વર્ષ 2023માં ગરમીના પ્રકોપથી રેકોર્ડ 710,000 લોકોનાં મોત થયાં હતાં અને આ કુલ મોતોમાંથી 70 ટકાથી વધુ મોત પાછળ સીધેસીધી માનવસર્જિત ક્લાયમેટ ચેન્જ જવાબદાર હોવાનું સામે આવ્યું છે.
આ રિસર્ચ પ્રોજેક્ટના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર મરિના રોમાનેલોના જણાવ્યા અનુસાર પેરિસ એગ્રીમેન્ટ પછીના 8 વર્ષના ટૂંકા ગાળામાં ગરમીના કારણે વૈશ્વિક સ્તરે 3 મિલિયન એટલે કે 30 લાખ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે, જે વેલ્સ દેશની કુલ વસ્તી નાશ પામવા સમાન છે. આ મોતોમાંથી 68 ટકા મોત સીધા ક્લાયમેટ ચેન્જને આભારી છે. બીજી તરફ ગ્લોબલ વોર્મિંગના કારણે કામદારોની કામ કરવાની ક્ષમતા ઘટવાથી છેલ્લા 3 વર્ષમાં વૈશ્વિક અર્થતંત્રને દર વર્ષે 1 ટ્રિલિયન ડollar કરતાં વધુનું નુકસાન વેઠવું પડ્યું છે. સાઉથઈસ્ટ એશિયા અને આફ્રિકાના પ્રદેશો સૌથી વધુ પ્રભાવિત થયા છે, જ્યાં જીડીપીને અનુક્રમે 3.9 ટકા અને 3.2 ટકાનું નુકસાન થયું છે, જ્યારે યુરોપમાં આ આંકડો 0.2 ટકા અને અમેરિકામાં 1.5 ટકા જેટલો રહ્યો છે.
જોકે રાહતની વાત એ છે કે કેટલાક ક્ષેત્રોમાં સકારાત્મક પ્રગતિ પણ થઈ છે, જ્યાં વર્ષ 2016થી WHOના 194 સભ્ય દેશોમાંથી 56 દેશોએ એક્સટ્રીમ વેધર ઇવેન્ટ્સનો સામનો કરવા માટે હેલ્થ અને અર્લી વોર્નિંગ સિસ્ટમ અપનાવી છે. આ ઉપરાંત વર્ષ 2025માં ક્લીન એનર્જીમાં રોકાણ વધીને 2.1 ટ્રિલિયન ડollar પર પહોંચ્યું છે, જે ફોસિલ ફ્યુઅલના રોકાણ કરતા બમણું છે. તેમ છતાં ફોસિલ ફ્યુઅલ હજુ પણ વૈશ્વિક ઊર્જાનો 80 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે અને તેનાથી થતા વાયુ પ્રદૂષણને કારણે દર વર્ષે 2.73 મિલિયન લોકોનાં મોત થાય છે. રિસર્ચર્સે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો હવે સમયસર કોઈ નક્કર અને લાંબાગાળાની રણનીતિ નહીં અપનાવાય, તો આગામી દિવસોમાં માનવજાતે વધુ ગંભીર પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરવો પડશે.
