નવી દિલ્હીમાં મંગળવારના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટે મીડિયાના ફ્રીડમ ઓફ સ્પીચ એન્ડ એક્સપ્રેશનના અધિકારનું મહત્વ સ્વીકાર્યું હતું, પરંતુ સાથે જ સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે આ અધિકાર નાગરિકોની પ્રાઈવસી અને ડીગ્નિટી સાથે સંતુલિત હોવો જરૂરી છે. ડિજિટલ ન્યૂઝ પબ્લિશર્સ એસોસિએશન એટલે કે DNPA દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી પર સુનાવણી કરતા કોર્ટે પિટિશનર્સને સવાલ કર્યો હતો કે આ બંને વિરોધી અધિકારો એકસાથે કેવી રીતે હાર્મોનિયસલી રહી શકે તે અંગે તેઓ કોઈ સૂચનો રજૂ કરે. આ અરજીમાં ડિજિટલ પર્સનલ ડેટા પ્રોટેક્શન એક્ટ, 2023 અને આરટીઆઈ એક્ટમાં કરવામાં આવેલા એમેન્ડમેન્ટને ન્યૂઝ કન્ટેન્ટ પર પ્રી-સેન્સરશિપ ગણાવવામાં આવ્યા છે અને તેનાથી મીડિયાની સ્વતંત્રતા જોખમાતી હોવાનો દાવો કરાયો છે.
ચીફ જસ્ટિસ સૂર્ય કાંત અને જસ્ટિસ જોયમલ્યા બાગચી તથા જસ્ટિસ વી મોહનાની બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે મીડિયાએ એ વાતની ખાતરી કરવી પડશે કે તેને મળેલા અધિકારોનો કોઈ દુરુપયોગ ન થાય. અરજદારો તરફથી હાજર રહેલા સિનિયર એડવોકેટ માધવી દિવાને દલીલ કરી હતી કે ડીડીપીપી એક્ટમાં જર્નાલિસ્ટિક એક્ટિવિટીઝ માટે કોઈ સ્પષ્ટ એક્ઝમ્પ્શન આપવામાં આવ્યું નથી, જેના કારણે ન્યૂઝરૂમ ચલાવવા મુશ્કેલ બનશે અને લાઈવ માહિતી આપવામાં અડચણ આવશે. જો પત્રકારોએ પબ્લિકની પૂર્વ મંજૂરી લેવા જવું પડશે તો કોઈપણ સમાચાર સમયસર ફેલાવી શકાશે નહીં. અરજદારે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે આ કાયદાકીય જોગવાઈઓ માહિતી મેળવવાની, પ્રોસેસ કરવાની અને ફેલાવવાની પદ્ધતિ પર અંકુશ મૂકે છે, જે પત્રકારોના ફ્રીડમ ઓફ સ્પીચના ફંડામેન્ટલ રાઈટ પર અયોગ્ય પ્રતિબંધ સમાન છે.
આ મામલાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચે સેન્ટ્રલ સરકારને નોટિસ જારી કરી છે અને આ પિટિશનને આગામી 17 નવેમ્બરના રોજ સુનાવણી માટે નિર્ધારિત અન્ય અરજીઓ સાથે જોડી દીધી છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ડોમેન એક્સપર્ટ્સ તરીકે પત્રકાર સંસ્થાઓએ જ સરકાર અને કોર્ટને સૂચન કરવું જોઈએ કે આ બંને અધિકારો વચ્ચે કેવી રીતે ઉત્તમ સંતુલન સાધી શકાય જેથી મીડિયાના અધિકારોનો દુરુપયોગ ન થાય અને સામાન્ય નાગરિકોની પ્રાઈવસી પણ સુરક્ષિત રહે. હવે આગામી સુનાવણીમાં આ કાયદાકીય જટિલતાઓ પર વધુ ચર્ચા થવાની આશા છે, જેના પર દેશભરના મીડિયા જગતની નજર રહેશે.
