ભારત હવે આગામી સમયમાં ગ્લોબલ માર્કેટમાં ડીઝલ નિકાસનો મોટો હિસ્સો મેળવવા માટે પૂરી રીતે તૈયાર થઈ ગયું છે. દેશની સરકારી ઓઈલ કંપનીઓ પોતાની રિફાઇનિંગ ક્ષમતામાં મોટો વધારો કરી રહી છે, જેના કારણે 2027થી ડીઝલની નિકાસમાં જબરદસ્ત ઉછાળો જોવા મળશે. અત્યારે દુનિયાભરમાં યુએસ-ઈરાન અને યુક્રેન-રશિયા યુદ્ધના કારણે ટ્રેડ રૂટ અને ફ્રેટ રેટ્સ ખોરવાયા છે, ત્યારે વૈશ્વિક માર્કેટમાં ભારત એક મહત્ત્વના સપ્લાયર તરીકે ઉભરી રહ્યું છે. ઓઈલ મિનિસ્ટર હરદીપ સિંહ પુરીએ આ અંગે જણાવ્યું હતું કે આપણે માત્ર પોતાના માટે જ નહીં પરંતુ આખી દુનિયા માટે રિફાઇનિંગ કરવાની ખુશીની સ્થિતિમાં હોઈશું. ભારત 2030 સુધીમાં પોતાની રિફાઇનિંગ ક્ષમતા વધારીને વાર્ષિક 300 મિલિયન ટન અને ત્યારબાદ તેને વધારીને 400 મિલિયન ટન સુધી લઈ જવા માટે મક્કમ છે અને આ જ કારણ છે કે ભારત એક ગ્લોબલ રિફાઇનિંગ હબ બની રહ્યું છે.
શિપ-ટ્રેકિંગ ડેટા અનુસાર, દુનિયાભરની રિફાઇનરીઓમાં ચાલી રહેલા સરોકારો અને પ્લાન્ટ બંધ થવાની અસ્થિરતા વચ્ચે આ વર્ષે ભારત સમુદ્રી માર્ગે ડીઝલ નિકાસ કરનારું અમેરિકા પછી બીજા નંબરનું સૌથી મોટું દેશ બની ગયું છે. આગામી 2027માં દેશની સરકારી રિફાઇનરીઓ તેમની હાલની ક્ષમતા વધારીને ડીઝલ પ્રોડક્શન ક્ષમતામાં 16.5 મિલિયન ટનનો વધારો કરશે. દેશની સૌથી મોટી રિફાઇનર એવી ઈન્ડિયન ઓઈલ કોર્પોરેશનના ચેરમેન એ. એસ. સાહનીએ કહ્યું કે રિફાઇનિંગ એક્સપન્શનના કારણે આપણે ડીઝલની નિકાસ કરીશું. આ કંપની વાર્ષિક ક્ષમતામાં લગભગ 18 મિલિયન ટનનો ઉમેરો કરવા જઈ રહી છે જેથી અંદાજે 8 મિલિયન ટન વધારાનું ડીઝલ ઉત્પન્ન થઈ શકે. આ ઉપરાંત, હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશનની રાજસ્થાનમાં આવેલી નવી 9 મિલિયન ટન ક્ષમતાવાળી રિફાઇનરી આવતા વર્ષથી દર વર્ષે 3 મિલિયન ટન ડીઝલ બનાવશે. જ્યારે ભારત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન અને ઓઈલ ઈન્ડિયાની નુમાલીગઢ રિફાઇનરી દ્વારા પણ મોટા પાયે વધારાનું ડીઝલ પ્રોડક્શન કરવામાં આવશે.
રિલાયન્સ અને નાયારા જેવી પ્રાઇવેટ કંપનીઓ પહેલેથી જ રિફાઇન્ડ ફ્યુઅલની નિકાસ કરે છે, જ્યારે અત્યાર સુધી સરકારી કંપનીઓ મુખ્યત્વે દેશની માંગને જ સંતોષતી હતી. હવે આ નવા એક્સપન્શન બાદ સરકારી કંપનીઓ પ્રાઇવેટ પ્લેયર્સ પાસેથી ખરીદી ઘટાડીને સ્થાનિક સેલ માટે વોલ્યુમ મુક્ત કરશે અને નિકાસ પર ધ્યાન આપશે. રિલાયન્સના જામનગર સ્થિત વિશાળ રિફાઇનિંગ કોમ્પ્લેક્સની મુલાકાત દરમિયાન યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિઓએ ભારતને રિફાઇનિંગ સુપરપાવર ગણાવ્યું હતું. દેશમાં ફ્યુઅલની માંગ સતત વધી રહી છે અને આ ઇકોનોમિક એક્સપન્શન વચ્ચે ભારત વૈશ્વિક સ્તરે રિફાઇનિંગ ક્ષેત્રે ડંકો વગાડવા માટે પૂਰੀ રીતે સજ્જ છે.
