ભારતનું અર્થતંત્ર અત્યંત ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે, પરંતુ અમેરિકી ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયાની નબળાઈને કારણે પાંચ ટ્રિલિયન ડોલરની અર્થતંત્ર બનવાનું લક્ષ્ય થોડું પાછળ ધકેલાઈ શકે છે. વૈશ્વિક નાણાકીય સંસ્થાના તાજેતરના અહેવાલમાં આપવામાં આવેલા અંદાજ મુજબ, ભારત હવે વર્ષ બે હજાર અઠ્યાવીસને બદલે બે હજાર ઓગણત્રીસમાં પાંચ ટ્રિલિયન ડોલરના કુલ ઘરેલુ ઉત્પાદનનો આંકડો પાર કરી શકે છે. સ્થાનિક ચલણમાં દેશનું ઉત્પાદન સતત વધી રહ્યું છે, પરંતુ વિનિમય દરમાં થતી વધઘટને કારણે ડોલરમાં ગણાતા મૂલ્ય પર અસર પડે છે.
આ વિલંબ છતાં વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની આર્થિક સ્થિતિ અત્યંત મજબૂત બનવાની પૂરી સંભાવના છે. મહત્વના આર્થિક અંદાજો અનુસાર વર્ષ બે હજાર સત્તાવીસમાં ભારત જાપાન અને બ્રિટનને પાછળ છોડીને વિશ્વનું ચોથું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર બની જશે. આ દરમિયાન ભારતનું કુલ ઘરેલુ ઉત્પાદન આશરે ચાર પૂર્ણાંક બાਵ્ય પંચાસ ટ્રિલિયન ડોલર સુધી પહોંચી જશે, જ્યારે તેની સામે બ્રિટન અને જાપાન પાછળ રહી જશે. આંતરિક આર્થિક પ્રગતિ અંગે નિષ્ણાતોનો આશાવાદ યથાવત છે અને આગામી નાણાકીય વર્ષ માટે વાસ્તવિક વૃદ્ધિ દરનો અંદાજ પણ સંતોષકારક રહેવાની ધારણા છે.
લાંબા ગાળાની આર્થિક સંભાવનાઓનું વિશ્લેષણ કરીએ તો ભારતનું ભવિષ્ય ખૂબ જ ઉજ્જવળ જણાય છે. અંદાજ છે કે ભારતની અર્થવ્યવસ્થા વર્ષ બે હજાર ત્રીસમાં છ પૂર્ણાંક તેર અને બે હજાર એકત્રીસમાં છ પૂર્ણાંક ચોગ્તેર ટ્રિલિયન ડોલર સુધી પહોંચી જશે. જો આ અનુમાનો સાચા સાબિત થશે તો વર્ષ બે હજાર એકત્રીસમાં ભારત જર્મનીને પણ પાછળ છોડીને વિશ્વનું ત્રીજું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર બનવાનું ગૌરવ પ્રાપ્ત કરશે. આમ, ટૂંકા ગાળાના વિનિમય દરના ફેરફારોને બાદ કરતા દેશની લાંબા ગાળાની આર્થિક ગતિશીલતા અકબંધ છે.
