દેશના અર્થતંત્ર સામે વૈશ્વિક સ્તરે સર્જાયેલા નાણાકીય પડકારો વચ્ચે ભારતના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડારમાં મોટો કડાકો નોંધાયો છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક દ્વારા ઉપલબ્ધ આંકડા અનુસાર, છેલ્લા માત્ર છ સપ્તાહના ગાળામાં વિદેશી ચલણ ભંડારમાં આશરે ૬૦ અબજ અમેરિકી ડોલરનો જંગી ઘટાડો થયો છે. ગત ૪ સપ્ટેમ્બરના રોજ દેશનો હૂંડિયામણ ભંડાર ૭૮૫.૭૦ અબજ ડોલરની ઐતિહાસિક સર્વોચ્ચ સપાટીએ પહોંચ્યો હતો, જે ઝડપથી ઘટીને ૯ ઓક્ટોબર સુધીમાં ૭૨૬.૦૨ અબજ ડોલરના સ્તરે આવી પહોંચ્યો છે. વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં આ ઘટાડો ચલણ બજારમાં રૂપિયાને ગગડતો અટકાવવા માટે કરવામાં આવેલી દરમિયાનગીરીનું સીધું પરિણામ છે.
ચાલુ વર્ષે એશિયાના અન્ય દેશોના ચલણની સરખામણીએ ભારતીય રૂપિયાનું પ્રદર્શન સૌથી નબળું રહ્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવમાં થયેલો ઉછાળો, અમેરિકામાં બોન્ડ યીલ્ડ વધવાથી ઊભી થયેલી સ્થિતિ અને વિદેશી રોકાણકારો દ્વારા સ્થાનિક બજારમાંથી મૂડી પાછી ખેંચવાના વલણને કારણે રૂપિયા પર ભારે દબાણ ઊભું થયું હતું. રૂપિયાના મૂલ્યમાં મોટા પાયે થતા ધોવાણને અટકાવવા માટે મધ્યસ્થ બેંકે બજારમાં ડોલર વેચીને દરમિયાનગીરી કરવી પડી હતી. રૂપિયાને ટેકો આપવાના આ પ્રયાસોને લીધે હૂંડિયામણ ભંડારમાંથી અબજો ડોલર ખર્ચાઈ ગયા છે.
સમીક્ષા હેઠળના સપ્તાહ દરમિયાન વિદેશી ચલણ સંપત્તિની સાથોસાથ ભારતના સુવર્ણ ભંડારમાં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. આર્થિક વિશ્લેષકોના મતે, ભલે ભંડારમાં ૬૦ અબજ ડોલરનો ઘટાડો થયો હોય, પરંતુ હાલ ઉપલબ્ધ ૭૨૬ અબજ ડોલરનો જથ્થો કોઈપણ બાહ્ય આંચકા કે લાંબા ગાળાની આયાત ચૂકવણી માટે અત્યંત મજબૂત કવચ સમાન છે. તેમ છતાં, વૈશ્વિક અસ્થિરતા અને સંભવિત આર્થિક જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને રૂપિયાની સ્થિરતા જાળવવી આગામી દિવસોમાં નીતિ ઘડવૈયાઓ માટે એક મોટો પડકાર બની રહેશે.
