એરિઝોના વિશ્વવિદ્યાલયના ખ્યાતનામ કેન્સર સંશોધક ડૉ. રચના શ્રોફનું માત્ર સડતાળીસ વર્ષની વયે એ જ ઘાતક એડિનોકાર્સિનોમા રોગના ભોગ બનવાથી અનપેક્ષિત અને અત્યંત શોચનીય નિધન થયું છે, જેના સમૂળગા ઉચ્છેદન માટે તેમણે પોતાની સમગ્ર હયાતી સમર્પિત કરી દીધી હતી. સ્વાદુપિંડ અને પિત્ત નલિકાના જટિલ અર્બુદ રોગના નિષ્ણાત એવા આ તેજસ્વી વૈજ્ઞાનિકની વ્યાધિનો પ્રારંભ એક સામાન્ય ગળાની ગાંઠની ખોટી ઓળખથી થયો હતો, જે પાછળથી અસાધ્ય કેન્સર તરીકે પ્રગટ થઈ. પોતાની અસીમ જીવની શક્તિ અને અતૂટ મનોબળના બળે તેમણે આ રોગની ભીષણતા સામે ઝૂકવાને બદલે અસીમ સંશોધન કાર્યો જારી રાખ્યા અને એંસી કરતાં વધુ મૂલ્યવાન શોધ નિબંધો રાષ્ટ્રીય તથા આંતરરાષ્ટ્રીય વિજ્ઞાન જગતને ભેટ ધર્યા.
પોતાના જીવનના અંતિમ ચરણમાં પણ, જ્યારે મૃત્યુ તેમની સમીપ હતું, ત્યારે પણ આ દૂરોગ સામેના વિજય માટે તેમની વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિ અને સંશોધન પ્રત્યેની નિષ્ઠામાં કોઈ ઓટ આવી ન હતી, અને તેમણે વિશ્વવિદ્યાલયના અનુસંધાન કાર્યને વેગ આપવા માટે અથાક પરિશ્રમ ચાલુ રાખ્યો હતો. કેન્સર વિજ્ઞાનના ભંડોળમાં અભૂતપૂર્વ વધારો થાય અને આ ભયાનક વ્યાધિના કાયમી ઉકેલ માટે પચાસ લાખ ડollarથી વધુની ધનરાશિ એકત્રિત થાય તેવી તેમની અંતિમ અભિલાષા હતી, જે તેમની દીર્ઘદ્રષ્ટિ અને માનવજાત પ્રત્યેના અસીમ કરુણાભાવની સાક્ષી પૂરે છે. પોતાના પાછળ શોકગ્રસ્ત પરિવાર અને અસંખ્ય પ્રશંસકોને છોડીને ગયેલા આ સમર્પિત ચિકિત્સક અને સંશોધકનું જીવનકાર્ય સમગ્ર વૈજ્ઞાનિક સમુદાય માટે સદાય દીવાદાંડી સમાન અને પ્રેરણારૂપ બની રહેશે.
