દેશના રાજકીય ક્ષેત્રે એક મોટી અને અભૂતપૂર્વ હિલચાલ જોવા મળી રહી છે, જેમાં કેરળ સરકારે ભારતના મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરને તેમના પદ પરથી હટાવવા માટેની ઔપચારિક પ્રક્રિયા હાથ ધરવાની દિશામાં મક્કમ પગલાં ભર્યાં છે. રાજ્ય શાસન અને સ્વાયત્ત બંધારણીય સંસ્થા વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વિવાદો બાદ આ આક્રમક વલણ સામે આવ્યું છે. લોકશાહી વ્યવસ્થામાં કેન્દ્રીય ચૂંટણી પંચના સર્વોચ્ચ વડા સામે કોઈ રાજ્ય સરકાર દ્વારા આવું આકરું પગલું ભરવામાં આવે તે દેશના ઇતિહાસમાં અત્યંત ગંભીર અને અસામાન્ય ઘટના માનવામાં આવે છે. આ પગલાથી કેન્દ્ર અને રાજ્ય સંબંધોમાં નવો વળાંક આવવાની પૂરેપૂરી સંભાવના છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, તાજેતરના સમયમાં લેવાયેલા કેટલાક ચૂંટણીલક્ષી નિર્ણયો, મતદારયાદીની સુધારણા પ્રક્રિયા અને સ્થાનિક સંજોગોને અવગણીને કરવામાં આવેલી કામગીરીને લઈને રાજ્ય સરકાર નારાજ છે. સત્તાધારી પક્ષનો ગંભીર આક્ષેપ છે કે પંચ બંધારણીય સ્વાયત્તતા અને નિષ્પક્ષતા જાળવવામાં નિષ્ફળ નીવડ્યું છે, જેના લીધે લોકતાંત્રિક પ્રક્રિયાઓની પારદર્શિતા જોખમાઈ રહી છે. આ સંજોગોમાં બંધારણના ચોકઠામાં રહીને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર વિરુદ્ધ યોગ્ય ફોરમ પર રજૂઆત કરવા તેમજ કાયદાકીય માર્ગો અપનાવવા અંગે ગંભીર મનોમંથન ચાલી રહ્યું છે.
ભારતીય બંધારણ મુજબ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરને તેમના પદ પરથી હટાવવાની પ્રક્રિયા સર્વોચ્ચ અદાલતના ન્યાયાધીશ સમાન અત્યંત જટિલ હોય છે અને તે માટે સંસદના બંને ગૃહોમાં વિશેષ બહુમતી અનિવાર્ય બને છે. કેરળ દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલી આ પહેલ રાષ્ટ્રીય સ્તરે અન્ય વિપક્ષી રાજ્યોનું પણ ધ્યાન ખેંચી રહી છે. રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે, આ પગલું માત્ર વહીવટી વિરોધ નથી પરંતુ આગામી દિવસોમાં સંસદથી લઈને ન્યાયાલય સુધી ગુંજનારો મોટો વિવાદ બની રહેશે. આ સમગ્ર ઘટનાક્રમને કારણે દેશભરમાં ચૂંટણી પંચની સ્વાયત્તતા અંગે નવી ચર્ચા છેડાઈ ગઈ છે.
