આજના ઝડપી યુગમાં બદલાતી જીવનશૈલી અને ખાનપાનની અયોગ્ય આદતોને કારણે હૃદયરોગના હુમલાનું જોખમ ચિંતાજનક રીતે વધી રહ્યું છે. ભારતીય ભોજનને સ્વાદિષ્ટ અને ચટાકેદાર બનાવવા માટે તેલનો ઉપયોગ અનિવાર્ય માનવામાં આવે છે. શાકભાજીમાં વઘાર કરવો હોય, પરાઠા શેકવા હોય કે તળેલી વાનગીઓ બનાવવી હોય, તેલ વગર રસોઈ અધૂરી ગણાય છે. પરંતુ સ્વાદ વધારનારું આ જ ખાદ્ય તેલ જો મર્યાદા કરતાં વધુ પ્રમાણમાં લેવામાં આવે, તો તે હૃદયના સ્વાસ્થ્ય માટે ગંભીર સમસ્યા ઊભી કરી શકે છે. આથી હૃદયને લાંબા સમય સુધી સુરક્ષિત રાખવા માટે આહારમાં ખાદ્ય તેલની માત્રા નિયંત્રિત કરવી અનિવાર્ય બની ગઈ છે.
તબીબી નિષ્ણાતો અને હૃદયરોગના વિશેષજ્ઞોના જણાવ્યા અનુસાર, એક સ્વસ્થ વ્યક્તિએ આખા દિવસ દરમિયાન માત્ર ૧૫ થી ૨૦ મિલીલીટર એટલે કે અંદાજે ત્રણથી ચાર ચમચી જેટલું જ તેલ વાપરવું જોઈએ. આ ગણતરી મુજબ એક વ્યક્તિ માટે સમગ્ર મહિનામાં ૫૦૦ થી ૬૦૦ મિલીલીટર તેલ પૂરતું છે. સામાન્ય રીતે જો પરિવારમાં ચાર સભ્યો હોય તો આખા મહિનામાં કુલ મળીને બે થી અઢી લિટરથી વધુ ખાદ્ય તેલનો ઉપયોગ થવો જોઈએ નહીં. દુર્ભાગ્યે, મોટાભાગના ભારતીય પરિવારોમાં જરૂરિયાત કરતાં અનેક ગણું વધારે તેલ વપરાય છે, જ્યાં પાંચ સભ્યો વચ્ચે મહિને દસ કિલો સુધી તેલ વપરાઈ જતું જોવા મળે છે, જે આરોગ્ય માટે અત્યંત જોખમી છે.
તેલના વપરાશ ઉપરાંત તેલની ગુણવત્તા પણ ખૂબ મહત્વનો ભાગ ભજવે છે. બજારમાં ઉપલબ્ધ વિવિધ તેલોમાંથી સરસવ, સૂર્યમુખી અને ઓલિવ તેલ સ્વાસ્થ્ય માટે વધુ સારો વિકલ્પ માનવામાં આવે છે. પરંપરાગત રીતે લાકડાની ઘાણીનું સરસવનું તેલ ઊંચા તાપમાને પણ પોષક તત્વો જાળવી રાખે છે, જ્યારે ઓલિવ તેલ સલાડ અને ધીમી આંચે બનતી વાનગીઓ માટે શ્રેષ્ઠ છે. બીજી તરફ, ઊંચા તાપમાન અને કેમિકલ પ્રોસેસમાંથી પસાર થતાં રિફાઈન્ડ તેલ લાંબા ગાળે શરીરમાં ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ વધારે છે. રોજિંદા ભોજનમાં વધુ પડતી તળેલી ચીજો ખાવાથી શરીરમાં ચરબી જમા થાય છે, જેના પરિણામે મેદસ્વીતા, ડાયાબિટીસ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર તેમજ હાર્ટ એટેક અને સ્ટ્રોક જેવી જીવલેણ બીમારીઓનો ખતરો વધી જાય છે.
