મુંબઈ સ્થિત નવર્ગઠિત સ્વનિયંત્રિત સંસ્થા (SRB) દ્વારા ક્રિપ્ટો ઉદ્યોગ માટે એક મહત્વપૂર્ણ એડવાઇઝરી જારી કરવામાં આવી છે. આ ચેતવણીમાં તમામ ક્રિપ્ટો પ્લેટફોર્મ્સ અને મધ્યસ્થીઓને તેમના ઉત્પાદનો, ટ્રાન્ઝેક્શન ફ્લો તેમજ ઓવરસીઝ જૂથ સંસ્થાઓના કરારોની ઝીણવટભરી સમીક્ષા કરવા જણાવ્યું છે જેથી તેઓ વિદેશી વિનિમય, ચૂકવણી, કરવેરા અને મની લોન્ડરિંગ વિરોધી કાયદાઓની મર્યાદામાં રહી શકે. એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) દ્વારા વર્ચ્યુઅલ ડિજિટલ એસેટ્સ (VDAs) નો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવતા ક્રોસ-બોર્ડર વ્યવહારો અંગે ગંભીર આક્ષેપો કરવામાં આવ્યા બાદ આ પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. આ અગાઉ નવેમ્બરની શરૂઆતમાં 'કોઇનડીસીએક્સ' અને 'ડેલ્ટા' જેવી અગ્રણી ભારતીય ક્રિપ્ટો એક્સચેન્જ પર ED દ્વારા દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા, જેણે સમગ્ર ઉદ્યોગ જગતમાં ચિંતાનું મોજું ફેલાવી દીધું છે.
હાલની અનિશ્ચિત પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, SRB એ તેના સભ્યોને આગામી ૬૦ દિવસની અંદર કાનૂની અને ઓપરેશનલ સમીક્ષા પૂર્ણ કરવા માટે સ્વતંત્ર કાનૂની સલાહ લેવા નમ્ર અનુરોધ કર્યો છે. આ ઉપરાંત, સંસ્થાએ કેટલીક જાહેરાતો, ખાસ કરીને ક્રિપ્ટો ડેરિવેટિવ્ઝ સંબંધિત પ્રમોશન્સ સામે પણ કડક ચેતવણી ઉચ્ચારી છે. આવી જાહેરાતો ઉદ્યોગની માર્ગદર્શિકાઓનું ઉલ્લંઘન કરતી હોઈ શકે છે તેમજ ગ્રાહક સુરક્ષા અધિનિયમ, ૨૦૧૯ હેઠળ ગેરવ્યાજભારી વેપાર પ્રથાઓ અથવા ભ્રામક જાહેરાતોની શ્રેણીમાં આવી શકે છે. ભારતમાં ક્રિપ્ટોનું ઉત્પાદન થતું નથી અને સ્થાનિક બજાર મર્યાદિત હોવાને કારણે, અહીંની એક્સચેન્જોએ લિક્વિડિટી મેળવવા માટે વિદેશી એક્સચેન્જો પર આધાર રાખવો પડે છે, જે ફંડ ટ્રાન્સફરના સંદર્ભમાં બેન્કિંગ નિયમો અનુસાર ઘણીવાર વિવાદોને નોતરે છે.
કાયદાકીય નિષ્ણાતોના મતે, ફોરેન એક્સચેન્જ મેનેજમેન્ટ એક્ટ (FEMA) માં ક્રિપ્ટોને વિદેશી મુદ્રા, સુરક્ષા કે વિદેશી સંપત્તિ તરીકે વર્ગીકૃત કરવા અંગે સ્પષ્ટતાનો અભાવ છે. આ કાનૂની શૂન્યાવકાશને કારણે સેક્ટરના અસ્તિત્વ સામે સવાલો ઉભા થયા છે, તેથી સરકાર દ્વારા FEMA હેઠળ VDAs ની સ્પષ્ટ વ્યાખ્યા અને જોગવાઈઓ કરવી અત્યંત આવશ્યક બની ગયું છે. ઉદ્યોગ જગત પણ સરકાર પાસે એવી અપેક્ષા રાખી રહ્યું છે કે વિદેશમાંથી ક્રિપ્ટો સોર્સિંગ માટે યોગ્ય નિયમઝાળ બનાવવામાં આવે. જોકે SRB એ સરકારી માન્યતા પ્રાપ્ત સંસ્થા નથી, તેમ છતાં તેની આ કડક ચેતવણીએ ક્રિપ્ટો કંપનીઓને તેમના ઓપરેશન્સ અને જાહેરાતો તાત્કાલિક ધોરણે સુધારવા માટે મજબૂર કરી દીધી છે.
