ગણિતની દુનિયામાં ભારતનું ગૌરવ વધારે તેવી એક અદ્ભુત સિદ્ધિ સામે આવી છે, જેમાં કોલકાતાની ઇન્ડિયન સ્ટેટિસ્ટિકલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (ISI)માં થિયોરેટિકલ સ્ટેટિસ્ટિક્સ એન્ડ મેથેમેટિક્સ યુનિટના પ્રોફેસર નીના ગુપ્તાએ વૈશ્વિક સ્તરે ડંકો વગાડ્યો છે. તેમણે ગણિતની એક એવી અત્યંત જટિલ સમસ્યાનો ઉકેલ શોધ્યો છે, જેના જવાબો માટે વિશ્વના દિગ્ગજ ગણિતશાસ્ત્રીઓ છેલ્લા લગભગ સાત દાયકાથી મથામણ કરી રહ્યા હતા. આ અસાધારણ શૈક્ષણિક અને સંશોધનાત્મક પ્રદાનને ધ્યાનમાં રાખીને તેમને વિશ્વ વિખ્યાત 'ટાઇમ' મેગેઝિનની આગામી વર્ષ 2026ની 100 ઉભરતા પ્રભાવશાળી લોકોની યાદી 'TIME100 Next India'માં સામેલ કરવામાં આવ્યા છે, જ્યાં તેમને 'હેલ્થ એન્ડ સાયન્સ ઇનોવેટર્સ' કેટેગરીનું ગૌરવ પ્રાપ્ત થયું છે.
પ્રોફેસર નીના ગુપ્તાની શૈક્ષણિક પૃષ્ઠભૂમિ અને કારકિર્દી અત્યંત પ્રેરણાદાયી રહી છે. વર્ષ 1984માં કોલકાતામાં જન્મેલા નીનાબેને વર્ષ 2006માં બેથુન કોલેજમાંથી ગણિત વિષય સાથે સ્નાતક થયા બાદ, વર્ષ 2008માં ISIમાંથી માસ્ટર ડિગ્રી મેળવી હતી અને ત્યારબાદ વર્ષ 2011માં પ્રોફેસર અમર્ત્ય કુમાર દત્તાના માર્ગદર્શન હેઠળ આ જ સંસ્થામાંથી પીએચડીની પદવી હાંસલ કરી હતી. તેમનું મુખ્ય સંશોધનક્ષેત્ર ગણિતની બે અત્યંત અટપટી શાખાઓ કમ્યુટેટિવ અલજેબ્રા અને એફાઇન અલજેબ્રિક જ્યોમેટ્રી સાથે જોડાયેલું છે. તેમની આ સફર સાબિત કરે છે કે જો દ્રઢ મનોબળ અને સમર્પિત ભાવના હોય, તો કોઈપણ મુશ્કેલ ક્ષેત્રમાં અદ્ભુત સફળતા મેળવી શકાય છે.
તેમણે જે સમસ્યાનો ઉકેલ લાવ્યા છે તે 'ઝારિસ્કી કેન્સલેશન પ્રોબ્લેમ' તરીકે જાણીતી છે, જેને વર્ષ 1949માં ઓસ્કર ઝારિસ્કી દ્વારા રજૂ કરવામાં આવી હતી. સરળ શબ્દોમાં સમજીએ તો, આ સમસ્યા એ વાત સાથે સંબંધિત હતી કે બે ગણિતીય રચનાઓમાં એક વધારાનું ડાયમેન્શન ઉમેર્યા બાદ જો તે સરખી દેખાય, તો મૂળભૂત રીતે પણ તે સમાન છે કે નહીં? વર્ષ 2014માં પોતાના ક્રાંતિકારી સંશોધન દ્વારા નીના ગુપ્તાએ આનો નકારાત્મક જવાબ આપીને દાયકાઓ જૂની માન્યતાને ખોટી સાબિત કરી દીધી હતી અને દર્શાવ્યું હતું કે કેટલીકવાર અલગ રચનાઓ પણ સમાન બની શકે છે. તેમના આ વૈશ્વિક સ્તરે સ્વીકૃત યોગદાનને કારણે જ આજે ભારતનું ગણિત ક્ષેત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ગર્વ અનુભવી રહ્યું છે.
