કાઠમંડુના પૂર્વ મેયર અને તાજેતરમાં વડાપ્રધાન તરીકે ચૂંટાયેલા બાલેન શાહની રવિવારથી શરૂ થઈ રહેલી દિલ્હીની બે દિવસીય મુલાકાત ભારત અને નેપાળના સંબંધોમાં એક મોટો બદલાવ દર્શાવે છે. પોતાના કાર્યકાળની શરૂઆતમાં શાહે પ્રથમ વર્ષે કોઈ વિદેશ પ્રવાસ ન કરવાની જાહેરાત કરી હતી અને ભારતીય વિદેશ સચિવ સાથેની મુલાકાત પણ ટાળી હતી. જોકે, સમય જતાં ભારતે પૂરની સ્થિતિમાં નેપાળને આપેલી ઉદાર સહાય અને બંને દેશો વચ્ચેના વધતા મંત્રીકીય સંકલનને કારણે શાહે નેપાળના માળખાકીય વિકાસ અને અર્થવ્યવસ્થાને મજબૂત કરવા માટે ભારત સાથેના સંબંધો ગાઢ બનાવવાની જરૂરિયાત અનુભવી છે.
આ મહત્ત્વપૂર્ણ યાત્રા દરમિયાન બંને દેશોના વડાપ્રધાનો કનેક્ટિવિટી અને ઉર્જા સહકાર સંબંધિત અનેક પ્રોજેક્ટ્સનું ઉદ્ઘાટન અને શિલાન્યાસ કરશે તેમજ એક સંયુક્ત વિઝન ડોક્યુમેન્ટ પણ રજૂ કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત સ્ટાર્ટઅપ, ટેક્નોલોજી, ઈનોવેશન અને સ્પોર્ટ્સ જેવા ઉભરતા ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધારવા પર ચર્ચા થશે અને સોમવારે શાહ ભારત તથા નેપાળના અગ્રણી ઉદ્યોગપતિઓને સંબોધિત કરશે. દ્વિપક્ષીય જળ-વિદ્યુત ભાગીદારીને વિસ્તારવાને કારણે નેપાળ ભારતને વધુ વીજળીની નિકાસ કરી શકશે, જેમાં તાજેતરમાં ભારત દ્વારા મંજૂર કરાયેલી ૬૧૫.૦૨ મેગાવોટ ક્ષમતા સાથે કુલ મંજૂર નિકાસ ક્ષમતા હવે ૧,૨૬૯.૦૨ મેગાવોટ પર પહોંચી ગઈ છે.
નેપાળ સરકાર ભારત પાસેથી પાવર અને અન્ય ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ માટે ૨ અબજ ડોલરનું નાણાકીય પેકેજ મેળવવાની પણ આશા રાખી રહી છે, જેમાં સિદ્ધાર્થ હાઈવેના અપગ્રેડેશન અને પૂર પછીના પુનઃનિર્માણ માટે ગ્રાન્ટનો સમાવેશ થાય છે. આ મુલાકાતમાં નેપાળ દ્વારા બંને દેશો વચ્ચે વધારાના હવાઈ માર્ગો શરૂ કરવા અને પોખરા તથા ભૈરહવા એરપોર્ટ માટે ભારતીય હવાઈ ક્ષેત્રના ઉપયોગની મંજૂરી મેળવવા પર પણ વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવશે. છેલ્લા સાત દાયકાથી ચાલી રહેલો આ વિકાસલક્ષી સહયોગ બંને દેશોની જરૂરિયાતો અને પ્રાથમિકતાઓને આધારે આરોગ્ય, શિક્ષણ, સંસ્કૃતિ અને વ્યાપાર જેવા વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સતત વિસ્તરી રહ્યો છે.
