મહારાષ્ટ્રના કરવીર તાલુકામાં આવેલું શેળકેવાડી એ માત્ર સુંદર દેખાતું ગામ નથી, પરંતુ તે આત્મનિર્ભરતાનું એક જીવંત ઉદાહરણ છે. અંદાજે ૮૦ પરિવારોની વસ્તી ધરાવતા આ ગામને તેના ગુલાબી રંગના મકાનોને કારણે 'પિંક વિલેજ' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. વર્ષ ૨૦૦૪થી ગ્રામજનોએ સરકારી યોજનાઓ અને સામૂહિક સહયોગના માધ્યમથી પાણીની અછત, વીજળીના ઊંચા બિલ અને સ્વચ્છતા જેવા પ્રશ્નો સામે જાતે જ લડત ઉપાડી હતી. અહીંના લોકોએ માત્ર રાહ જોવાની બદલે પોતાની સૂઝબૂઝથી ગામના વિકાસનો નવો જ રાહ ચીંધ્યો છે, જે આજે સમગ્ર દેશ માટે પ્રેરણારૂપ બન્યો છે.
ગામની સૌથી મોટી સફળતા તેની ઉર્જા સ્વતંત્રતા અને કચરાના સચોટ વ્યવસ્થાપનમાં રહેલી છે. પ્રધાનમંત્રી સૂર્ય ઘર યોજના અને ગ્રામ પંચાયતના સહયોગથી અહીંના ઘરો તેમજ જાહેર સ્થળો પર રૂફટોપ સોલાર સિસ્ટમ બેસાડવામાં આવી છે. જેના પરિણામે, અગાઉ બે હજાર રૂપિયાથી વધુ આવતું માસિક વીજળીનું બિલ ઘટીને માત્ર ૧૩૦ રૂપિયા આસપાસ આવી ગયું છે. આ ઉપરાંત, પશુઓના છાણ અને જૈવિક કચરામાંથી બાયોગેસ બનાવીને રસોઈ માટે ગેસની જરૂરિયાત સંતોષવામાં આવે છે, જે સ્વચ્છતા સાથે સીધો ઉર્જા ઉત્પાદનનો નાવીન્યપૂર્ણ અભિગમ પૂરો પાડે છે.
શેળકેવાડીમાં મહિલા સશક્તિકરણ અને જળ સંચય પર પણ વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. ગામના દરેક મકાનની પ્લેટ પર ઘરની મહિલાઓનાં નામ લખવામાં આવે છે, જે તેમના સ્વામિત્વ અને સન્માનની પ્રતીતિ કરાવે છે. સાથે જ, રેઈનવોટર હાર્વેસ્ટિંગ, વોટર એટીએમ અને શ્રેષ્ઠ જળ વ્યવસ્થાપનને કારણે ગામમાં પાણીની કમી દૂર થઈ છે. નિર્મળ ગ્રામ પુરસ્કાર અને ISO 9001:2015 જેવા પુરસ્કારોથી સન્માનિત આ નાનકડા ગામે સાબિત કરી બતાવ્યું છે કે જો લોકભાગીદારી અને ઈચ્છાશક્તિ મજબૂત હોય, તો કોઈપણ સમુદાય પોતાની કિસ્મત જાતે બદલી શકે છે.
